PB L 1745 van 20240624, blz. 1

Verordening (EU) 2024/1745 van de Raad van 24 juni 2024 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 833/2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 215,

Gezien Besluit (GBVB) 2024/1744 van de Raad van 24 juni 2024 tot wijziging van Besluit 2014/512/GBVB betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren1,

Gezien het gezamenlijke voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Op 31 juli 2014 heeft de Raad Verordening (EU) nr. 833/20142 vastgesteld.

(2) Verordening (EU) nr. 833/2014 geeft uitvoering aan bepaalde bij Besluit 2014/512/GBVB van de Raad3 vastgestelde maatregelen.

(3) Op 24 juni 2024 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2024/1744 vastgesteld, waarbij Besluit 2014/512/GBVB werd gewijzigd.

(4) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt het verbod om te landen op, te vertrekken van of te vliegen over het grondgebied van de Unie gewijzigd, zodat het ook van toepassing is op luchtvaartuigen die worden gebruikt voor niet-geregelde vluchten en ten aanzien waarvan Russische natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen feitelijk de plaats of het tijdstip van vertrek of landing kunnen bepalen, bijvoorbeeld om te voldoen aan het verzoek van Russische natuurlijke personen om te worden vervoerd naar specifieke vakantiebestemmingen of het verzoek van Russische rechtspersonen om hun werknemers naar zakelijke bijeenkomsten in de Unie of hun klanten naar toeristische bestemmingen te vervoeren. Die wijziging is bedoeld om omzeiling van het verbod om te landen op, op te stijgen van of te vliegen over het grondgebied van de Unie te voorkomen en om indirect maximale druk op de Russische overheid te blijven uitoefenen teneinde haar acties en beleidsmaatregelen die Oekraïne destabiliseren en de militaire agressie tegen Oekraïne een halt toe te roepen. Het verbod geldt niet voor luchtvaartuigen die worden bestuurd door Russische piloten die niet in staat zijn om feitelijk de plaats of het tijdstip van vertrek of aankomst te bepalen, zoals in het geval van piloten die in dienst zijn van niet-Russische luchtvaartmaatschappijen. Hetzelfde verbod wordt ook bij Besluit (GBVB) 2024/1744 gewijzigd om een vrijstelling in te voeren voor bepaalde luchtvaartuigen wanneer die op het grondgebied en in het luchtruim van de Unie worden gebruikt voor niet-bedrijfsgerelateerde privévluchten voor recreatieve of opleidingsdoeleinden.

(5) Teneinde over een uniforme reeks regels in de Unie te beschikken en omzeiling van het vliegverbod tegen te gaan, voorziet Besluit (GBVB) 2024/1744 ook in een verplichting voor exploitanten om met betrekking tot niet-geregelde vluchten, op verzoek van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van vertrek, bestemming of overvlucht, alle informatie te verstrekken die nodig is om de naleving van het vliegverbod te controleren, met inbegrip van informatie over de eigendom van het luchtvaartuig en, indien er gegronde redenen zijn om te vermoeden dat er sprake is van omzeiling van het vliegverbod, over de passagiers. Die informatie moet worden verstrekt binnen een door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat of lidstaten bepaalde termijn.

(6) Die verplichting is volledig in overeenstemming met de grondrechten, met name het recht op eerbiediging van het privéleven en het recht op de bescherming van persoonsgegevens, overeenkomstig het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”). Bovendien moet de verwerking van persoonsgegevens beperkt blijven tot wat noodzakelijk is voor en evenredig is aan de verwezenlijking van de doelstellingen van Verordening (EU) nr. 833/2014. Voor de toepassing van de relevante bepalingen van Verordening (EU) nr. 833/2014 moet het begrip “niet-geregelde vluchten” worden uitgelegd in overeenstemming met de definitie van “geregelde luchtdienst” die is opgenomen in Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad4.

(7) Om het risico op omzeiling tot een minimum te beperken, wordt bij Besluit (GBVB) 2024/1744 het verbod op het vervoer van goederen over de weg op het grondgebied van de Unie, met inbegrip van doorvoer, gewijzigd. Het moet exploitanten uit de Unie die ten minste 25 % eigendom zijn van een Russische natuurlijke persoon of rechtspersoon worden verboden om een wegvervoeronderneming te worden of goederen over de weg te vervoeren binnen de Unie, met inbegrip van doorvoer. Het verbod geldt niet voor wegvervoerondernemingen die eigendom zijn van bipatriden of Russische onderdanen met een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning in een lidstaat. Wegvervoerondernemingen moeten hun eigendomsstructuur aan de nationale bevoegde autoriteiten bekendmaken wanneer die daarom verzoeken.

(8) Aangezien er buiten Rusland aanzienlijke voorraden diamanten zijn die Rusland geen inkomsten meer opleveren, maar die mogelijk moeten worden uitgevoerd voor verwerking of moeten worden ingevoerd na verwerking, verduidelijkt Besluit (GBVB) 2024/1744 dat ruwe diamanten die vóór 1 januari 2024 uit Rusland zijn ingevoerd en geslepen diamanten die vóór 1 maart 2024 of 1 september 2024 uit Rusland zijn ingevoerd of zijn verwerkt, afhankelijk van het gewicht van de diamant, niet onder het verbod op diamanten vallen. Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt het verbod op Russische diamanten ook gewijzigd om de tijdelijke invoer of uitvoer van juwelen voor reparaties, veilingen en vakbeurzen mogelijk te maken. Bij dat besluit wordt ook het toepassingsgebied en de datum van inwerkingtreding van de verplichting om op traceerbaarheid stoelend bewijs te verstrekken, gewijzigd.

(9) Juwelen met diamanten worden wereldwijd verhandeld en de desbetreffende markten zijn nauw met elkaar verbonden. Beperkende maatregelen met betrekking tot die juwelen zijn doeltreffender en zullen minder waarschijnlijk worden omzeild wanneer zij worden opgelegd in samenspraak met de belangrijkste partners van de Unie, zoals de G7. Bijgevolg is in Besluit (GBVB) 2024/1744 bepaald dat het verbod op de indirecte invoer van Russische diamanten die in andere derde landen dan Rusland zijn verwerkt, tijdelijk niet van toepassing dient te zijn op juwelen met die diamanten, totdat de Raad anders besluit, in het licht van acties binnen de G7 om door te zetten met die maatregel.

(10) Rusland haalt aanzienlijke inkomsten uit de verkoop en het vervoer van vloeibaar aardgas (lng). Besluit (GBVB) 2024/1744 verbiedt op het grondgebied van de Unie herladingsdiensten om overslagactiviteiten te faciliteren, indien die diensten worden gebruikt voor de overslag van Russisch lng, behalve in het geval van dergelijke overslag naar de lidstaten. Dat verbod geldt voor zowel schip-tot-schiptransfers en schip-naar-kusttransfers als herladingsactiviteiten. Er geldt ook een verbod op ondersteunende diensten in verband met dergelijke overslag. Het verbod heeft geen gevolgen voor invoer in de Unie of de voorzieningszekerheid van de lidstaten. De Commissie moet toezicht houden op de lng-ontwikkelingen in verband met het verbod en daarover verslag uitbrengen aan de Raad, en moet verzachtende maatregelen voorstellen in geval van belangrijke ontwikkelingen op dat gebied.

(11) Besluit (GBVB) 2024/1744 verbiedt nieuwe investeringen en de levering van goederen, technologie en diensten voor het voltooien van lng-projecten, zoals Arctic LNG 2 en Murmansk LNG. Dat mag geen invloed hebben op de aankoop en invoer van lng van Russische terminals en op de financiële diensten die aan dergelijke lng-projecten worden verleend. Een dergelijke maatregel beperkt de uitbreiding van de lng-capaciteit van Rusland en daarmee ook de inkomsten voor Rusland.

(12) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 worden beperkingen ingevoerd op de invoer van Russisch lng via lng-terminals van de Unie die niet zijn aangesloten op het aardgaskoppelnet. Dat is een gerichte maatregel die alleen betrekking heeft op specifieke installaties in bepaalde lidstaten. Het belemmert op geen enkele wijze de invoer van Russisch lng via andere installaties in de Unie en heeft geen negatieve gevolgen voor de gasmarkt van de Unie en voor haar voorzieningszekerheid, met inbegrip van de beschikbare volumes en prijzen. Die beperkingen mogen geen gevolgen hebben voor de levering van Russisch lng vanaf het vasteland van een lidstaat aan zijn ultraperifere gebieden.

(13) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt een sectoraal verbod ingevoerd waardoor vaartuigen die bijdragen aan het vermogen van Rusland om oorlog te voeren tegen Oekraïne, de toegang tot de havens en sluizen van de lidstaten en een breed scala aan diensten met betrekking tot zeevervoer wordt ontzegd. Die maatregel moet de activiteiten beperken van vaartuigen die gebruikt worden voor het vervoer van goederen die inkomsten voor Ruslands oorlogvoering genereren of die gebruikt worden om bij te dragen of steun te verlenen aan acties of beleid ter ondersteuning van Ruslands acties tegen Oekraïne. De vaartuigen waarop die beperkende maatregelen van toepassing zijn, zijn opgenomen in bijlage XVI bij Besluit (GBVB) 2024/1744. De beperkende maatregelen van de Unie, als essentieel instrument van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie tegen de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, zijn niet gericht tegen vaartuigen die de vlag van de Unie voeren. Dergelijke vaartuigen opereren onder, en dienen te voldoen aan hun verplichtingen overeenkomstig, het Unierecht en het nationale recht. De bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten in hun respectieve rechtsgebieden beperkende maatregelen van de Unie ten aanzien van vaartuigen die de vlag van de Unie voeren, uitvoeren en handhaven. Besluit (GBVB) 2024/1744 verduidelijkt voorts het toepassingsgebied van het verbod op haventoegang voor vaartuigen die onder Russische vlag varen en voegt een uitzondering toe.

(14) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt een verbod ingevoerd op de aankoop, invoer, overdracht of uitvoer van Oekraïense cultuurgoederen en andere goederen van archeologisch, historisch, cultureel, groot wetenschappelijk of religieus belang, wanneer er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat de goederen op onrechtmatige wijze uit Oekraïne zijn weggehaald. Voorts wordt een verbod op aanverwante diensten ingevoerd.

(15) In 2020 heeft Rusland nieuwe bepalingen toegevoegd aan zijn wetgeving voor de arbitrageprocedure om, tenzij anders is bepaald in een internationale overeenkomst van Rusland of door een overeenkomst van de partijen, ervoor te zorgen dat de rechtbanken in Rusland exclusieve bevoegdheid hebben bij geschillen waarbij personen betrokken zijn voor wie beperkende maatregelen gelden, of bij geschillen tussen een Russische of buitenlandse persoon en een andere Russische of buitenlandse persoon als aan dergelijke geschillen beperkende maatregelen ten grondslag liggen. Dergelijke wetgeving, die op grote schaal is toegepast door Russische rechtbanken, is duidelijk bedoeld om de voldoening af te dwingen van vorderingen op goederen van ondernemingen van de Unie in een buitenlands rechtsgebied, vorderingen die zij niet hadden mogen voldoen op grond van Verordening (EU) nr. 833/2014 of Verordening (EU) nr. 269/2014 van de Raad5. Derhalve maakt Besluit (GBVB) 2024/1744 het mogelijk om ondernemingen die gebruikmaken van die bepalingen van de Russische wetgeving, een verbod op transacties op te leggen, om ervoor te zorgen dat de kosten van de illegale acties in Oekraïne van de Russische Federatie toenemen en de Russische Federatie te doen besluiten dergelijke acties te beëindigen.

(16) De Russische Centrale Bank heeft het “systeem voor financiële berichten” (System for Transfer of Financial Messages — SPFS) ontwikkeld, een gespecialiseerde dienst voor financieel berichtenverkeer om financiële gegevens uit te wisselen, die is bedoeld om de gevolgen van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgestelde maatregelen teniet te doen, met name wat betreft het bankwezen en de financiële sector. Teneinde de ontwikkeling van het SPFS in te dammen, het vermogen van Rusland om oorlog te voeren te verminderen en het tegenwerken van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgestelde maatregelen te voorkomen, verbiedt Besluit (GBVB) 2024/1744 entiteiten uit de Unie die buiten Rusland actief zijn, rechtstreeks verbinding te maken met het SPFS of gelijkwaardige gespecialiseerde diensten voor financieel berichtenverkeer die door de Russische Centrale Bank zijn opgezet, en voegt het een transactieverbod toe voor exploitanten uit de Unie met specifiek op de lijst geplaatste entiteiten die dat systeem buiten Rusland gebruiken. In Rusland gevestigde en actieve entiteiten, met inbegrip van dochterondernemingen van entiteiten uit de Unie, vallen niet onder die maatregelen. Besluit (GBVB) 2024/1744 verbiedt entiteiten uit de Unie niet om in contact te treden met Russische entiteiten die het SPFS gebruiken, op voorwaarde dat die entiteiten uit de Unie niet zelf met het SPFS zijn verbonden. Daarnaast voorziet Besluit (GBVB) 2024/1744 in gerichte uitzonderingen op grond waarvan entiteiten uit de Unie verbinding kunnen maken met het SPFS, teneinde onbedoelde gevolgen te voorkomen voor de financiering van en de betaling voor rechtmatige zakelijke transacties en transacties voor andere gerechtvaardigde doeleinden.

(17) Het is mogelijk dat bepaalde buiten de Unie gevestigde kredietinstellingen en financiële instellingen transacties faciliteren die de uitvoering van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgestelde maatregelen tegenwerken. Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt voor exploitanten uit de Unie een verbod ingesteld op transacties met buiten de Unie gevestigde kredietinstellingen, financiële instellingen en aanbieders van cryptoactiva, wanneer de Raad heeft vastgesteld dat die entiteiten transacties faciliteren die de industriële defensiebasis van Rusland ondersteunen door middel van de uitvoer, levering, verkoop, overdracht of het vervoer naar Rusland van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik, goederen en technologie die zijn opgenomen in de bijlagen XI, XX en XXXV bij Verordening (EU) nr. 833/2014, veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij Verordening (EU) nr. 833/2014of vuurwapens en munitie als opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 258/2012 van het Europees Parlement en de Raad6.

(18) Besluit (GBVB) 2024/1744 omvat ook een uitbreiding van het bestaande verbod op het verlenen van steun, met inbegrip van financiering en financiële bijstand of enig ander voordeel uit hoofde van een programma van de Unie, Euratom of een lidstaat, aan rechtspersonen, entiteiten of lichamen die in Rusland gevestigd zijn of aan rechtspersonen, entiteiten of lichamen die voor het grootste deel Russisch eigendom zijn. Er worden ook gerichte vrijstellingen ingevoerd.

(19) Teneinde het recht op arbeid van onderdanen van de Unie die vóór de invasie van Oekraïne in februari 2022 in Rusland verbleven en die in dienst zijn van dochterondernemingen van entiteiten uit de Unie en uit partnerlanden in Rusland, niet onnodig te beperken, voorziet Besluit (GBVB) 2024/1744 in een vrijstelling van het verbod op de verlening van bepaalde diensten aan de regering van Rusland of aan in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen.

(20) De Russische overheid en de Russische rechtbanken hebben acties ondernomen om houders van intellectuele-eigendomsrechten uit de lidstaten op illegale wijze hun bescherming in Rusland te ontnemen. Dat heeft geleid tot een onrechtmatig concurrentievoordeel voor de Russische industrie en bijgevolg tot meer inkomsten voor Rusland, waardoor zijn vermogen om oorlog te voeren in Oekraïne is toegenomen. Om dat effect tegen te gaan, voert Besluit (GBVB) 2024/1744 beperkingen in inzake het aanvaarden van aanvragen voor de registratie van bepaalde intellectuele-eigendomsrechten in de Unie door Russische onderdanen, natuurlijke personen die in Rusland wonen en Russische ondernemingen. Met name, en onverminderd hun procedureregels, mogen bureaus voor intellectuele eigendom en andere bevoegde instellingen niet toestaan dat dergelijke aanvragen worden ingediend. Indien dergelijke aanvragen worden ingediend, mogen de bureaus voor intellectuele eigendom en andere bevoegde instellingen, terwijl ze die verplichting naleven, bovendien niet worden verplicht een formeel besluit tot weigering uit te vaardigen, hetgeen de mogelijkheid creëert om de aanvraag opnieuw in te dienen zodra de huidige beperking is ingetrokken. Voor de toepassing van die beperking moeten bureaus voor intellectuele eigendom en andere bevoegde instellingen natuurlijke personen en ondernemingen die een aanvraag voor registratie van de desbetreffende intellectuele-eigendomsrechten indienen, om de nodige informatie kunnen verzoeken.

(21) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt het politieke partijen, stichtingen, allianties, niet-gouvernementele organisaties, met inbegrip van denktanks, en aanbieders van mediadiensten in de Unie verboden om direct of indirect financiering, giften en andere economische voordelen of economische steun van Rusland te aanvaarden. Met het oog op de voortdurende gecoördineerde inspanningen van Rusland om de democratische processen en het democratisch fundament van de Unie te ondermijnen, door onder meer beïnvloedingscampagnes en de verspreiding van desinformatie, met als doel de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne te ondermijnen, en de verspreiding van pro-Russische propaganda die bedoeld is om de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne te rechtvaardigen, is het passend om te verbieden dat actoren in de Unie die betrokken zijn bij de vorming van de publieke opinie zich laten financieren door Rusland en gelieerde groeperingen. Die propaganda- en desinformatiecampagnes kunnen de fundamenten van democratische maatschappijen ondermijnen en maken bij moderne, hybride aanvallen een integrerend deel uit van het arsenaal. De beperking van die financiële steun is bedoeld om de integriteit van de politieke processen van de Unie te waarborgen, burgers van de Unie te behoeden voor manipulatie en de binnenlandse zaken van de Unie te vrijwaren van kwaadwillige inmenging, door de beginselen van rechtsstaat, democratie en mediapluralisme te beschermen. De lidstaten kunnen dergelijke inmenging in democratische processen en ondermijning van democratische grondslagen tegengaan, waar passend binnen de grenzen van de bestaande nationale nalevingskaders. In overeenstemming met de fundamentele rechten en vrijheden die in het Handvest zijn erkend, met name het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie, de vrijheid van ondernemerschap en het recht op eigendom zoals erkend in respectievelijk de artikelen 11, 16 en 17 ervan, belet die beperking aanbieders van mediadiensten en hun personeel niet om andere activiteiten uit te oefenen in de Unie, zoals onderzoek en interviews. Bovendien wijzigt die beperking niets aan de verplichting tot het naleven van de rechten, vrijheden en beginselen bedoeld in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, met inbegrip van het Handvest, en in de grondwetten van de lidstaten, binnen het respectieve toepassingsgebied daarvan.

(22) Om de bekendheid van handhavingsmaatregelen te vergroten, is het passend dat lidstaten melding maken van sancties die worden opgelegd wegens schendingen van de beperkende maatregelen.

(23) In lijn met de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie om vrede te handhaven, de internationale veiligheid te versterken en internationale samenwerking, democratie en de rechtsstaat te bevorderen, en meer in het bijzonder de doelstellingen van Besluit 2014/512/GBVB, is het passend ervoor te zorgen dat documenten die in het bezit zijn van de Raad, de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (de “hoge vertegenwoordiger”) betreffende het handhaven van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgelegde beperkende maatregelen, of betreffende het voorkomen van de schending of omzeiling van die beperkende maatregelen, onderworpen zijn aan het beroepsgeheim en de bescherming genieten die wordt geboden door de regels die van toepassing zijn op de instellingen van de Unie, aangezien de in die documenten vervatte informatie kan worden gebruikt om de handhaving van die beperkende maatregelen te belemmeren of de doeltreffendheid ervan in gevaar te brengen, aangezien de betrokken personen en entiteiten op zodanige wijze kunnen handelen dat de handhaving ervan wordt verhinderd. Die bescherming moet ook worden gewaarborgd voor voorstellen van de hoge vertegenwoordiger tot wijziging van Verordening (EU) nr. 833/2014 en alle daarmee verband houdende voorbereidende documenten, aangezien de openbaarmaking daarvan gevolgen kan hebben voor de doeltreffendheid van de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vervatte maatregelen en voor de voorbereiding van, en onderhandelingen op basis van, toekomstige voorstellen. Bepaalde maatregelen die in dergelijke voorstellen zijn opgenomen en die om verschillende redenen niet door de Raad kunnen worden aangenomen, worden vaak door de hoge vertegenwoordiger in latere voorstellen opgenomen. Het is belangrijk dat dat initiatiefrecht wordt beschermd tegen elke invloed van openbare of particuliere belangen die, buiten de georganiseerde raadplegingen, de instellingen van de Unie en de diensten van de Unie trachten te dwingen een wijziging voor te stellen, aan te nemen, te wijzigen of overeen te komen. De openbaarmaking ervan zou de mogelijke nieuwe maatregelen ondoeltreffend kunnen maken omdat de voorgenomen vaststelling ervan reeds aan het licht zou zijn gekomen. Daarom moet ervan worden uitgegaan dat openbaarmaking van die documenten de veiligheid van de Unie of die van één of meer van haar lidstaten of de door hen onderhouden internationale betrekkingen zou schaden.

(24) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt een afwijking ingevoerd om de voldoening van bepaalde vorderingen van Russische personen, entiteiten en lichamen mogelijk te maken, indien dat strikt noodzakelijk is voor de afstoting of liquidatie van bedrijfsactiviteiten in Rusland.

(25) Het is passend bepalingen in te voeren om onderdanen en ondernemingen uit de lidstaten de mogelijkheid te geven een vergoeding te ontvangen van Russische personen en entiteiten die hen schade hebben berokkend. Dat omvat schade die is berokkend aan de ondernemingen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap hebben, in verband met een contract of een transactie waarvan de uitvoering is verhinderd door de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgestelde maatregelen, en in verband met de illegale tijdelijke bedrijfsvoering die bij een besluit van de Russische leiders is opgelegd tegen eigendommen van buitenlandse personen die op het grondgebied van de Russische Federatie gevestigd zijn en die gelieerd zijn aan “onvriendelijke andere staten”, dat wil zeggen staten die beperkende maatregelen jegens Rusland hebben ingevoerd. Schadevergoeding kan worden verkregen op voorwaarde dat een dergelijk besluit onwettig is op grond van het internationaal gewoonterecht of uit hoofde van een bilateraal investeringsverdrag tussen een lidstaat en Rusland. In beide gevallen kan er aanspraak worden gemaakt op de schadevergoeding op voorwaarde dat de desbetreffende onderdaan of onderneming uit de lidstaat geen doeltreffende toegang tot rechtsmiddelen heeft, bijvoorbeeld uit hoofde van het toepasselijke bilaterale investeringsverdrag. Een dergelijke schadevergoeding kan bij de rechtbanken van de lidstaten worden gevorderd overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van het recht van de Unie en de lidstaten inzake rechterlijke bevoegdheid en gerechtelijke procedures in burgerlijke en handelszaken, met inbegrip van die betreffende eventuele procedures in kort geding.

(26) Indien een natuurlijke persoon of rechtspersoon een schending van die beperkende maatregelen vrijwillig, volledig en tijdig kenbaar maakt, moeten de nationale bevoegde autoriteiten dat in aanmerking kunnen nemen wanneer zij sancties opleggen, naargelang het geval en overeenkomstig het nationaal bestuursrecht of ander(e) toepasselijk(e) nationaal recht of nationale voorschriften. De door de lidstaten op grond van Richtlijn (EU) 2024/1226 van het Europees Parlement en de Raad7 genomen maatregelen en de daarin vastgelegde vereisten inzake verzachtende omstandigheden, zijn van toepassing.

(27) Verordening (EU) nr. 833/2014 is alleen van toepassing binnen de grenzen van de in artikel 13 van die verordening vastgestelde bevoegdheidsgebieden. Tegelijkertijd kunnen exploitanten uit de Unie, indien zij in staat zijn een beslissende invloed op het gedrag van een buiten de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam te doen gelden, aansprakelijk worden gesteld voor handelingen van die rechtspersoon die, die entiteit die of dat lichaam dat de beperkende maatregelen ondermijnen, en moeten zij hun invloed gebruiken om te voorkomen dat die handelingen worden gesteld.

(28) Een dergelijke invloed kan voortvloeien uit eigendom van of zeggenschap over de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam. Eigendom betekent in het bezit zijn van ten minste 50 % van de eigendomsrechten van de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam, of er een meerderheidsbelang in hebben. Elementen die wijzen op zeggenschap, omvatten: het recht of de bevoegdheid om een meerderheid van de leden van het bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan te benoemen of te ontslaan; het recht om alle of een deel van de activa van de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam te gebruiken; de centrale leiding hebben over de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam, gepaard gaande met het publiceren van geconsolideerde jaarrekeningen, of het recht om een dominante invloed op de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam uit te oefenen.

(29) Het is passend van exploitanten uit de Unie te eisen dat zij alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap uitoefenen, niet deelnemen aan activiteiten die de in Verordening (EU) nr. 833/2014 vastgelegde beperkende maatregelen ondermijnen. Het gaat daarbij om activiteiten die gevolgen hebben die de beperkende maatregelen beogen te voorkomen, bijvoorbeeld dat een ontvanger in Rusland enige vorm van goederen, technologie, financiering of diensten verkrijgt waarvoor uit hoofde van Verordening (EU) nr. 833/2014 een verbod geldt.

(30) “Alles in het werk stellen” betekent dat alle acties worden ondernomen die geschikt en noodzakelijk zijn om te voorkomen dat de beperkende maatregelen in Verordening (EU) nr. 833/2014 ondermijnd worden. Die acties kunnen bijvoorbeeld de uitvoering omvatten van passende beleidsmaatregelen, controles en procedures om risico’s doeltreffend te beperken en te beheren, rekening houdend met factoren zoals het derde land van vestiging, de bedrijfssector en het soort activiteit van de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam die of dat eigendom is van of onder zeggenschap staat van de exploitant uit de Unie. Tegelijkertijd omvat “alles in het werk stellen” uitsluitend acties die voor de exploitant uit de Unie haalbaar zijn gezien de aard, de omvang en de relevante feitelijke omstandigheden, met name de mate van daadwerkelijke zeggenschap over de of het buiten de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam. Dergelijke omstandigheden omvatten de situatie waarin de exploitant uit de Unie om redenen die hij niet zelf heeft veroorzaakt, zoals de wetgeving van een derde land, geen zeggenschap kan uitoefenen over een rechtspersoon, entiteit of lichaam waarvan hij eigenaar is.

(31) Artikel 12 octies van Verordening (EU) nr. 833/2014 vereist dat exploitanten uit de Unie de wederuitvoer naar Rusland en de wederuitvoer voor gebruik in Rusland van gevoelige goederen en technologie als opgenomen in de bijlagen XI, XX en XXXV bij Verordening (EU) nr. 833/2014, bepaalde veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij Verordening (EU) nr. 833/2014, of vuurwapens en munitie als opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 258/2012, contractueel verbieden (de “niet-naar-Ruslandclausule”). In het geval van contracten die onder het toepassingsgebied van artikel 12 octies van Verordening (EU) nr. 833/2014 vallen en die vóór 19 december 2023 zijn gesloten, moet de verplichting uit hoofde van dat artikel worden geacht te zijn nagekomen indien het contract een algemene clausule bevat die de uitvoer en wederuitvoer van de betrokken goederen en technologie naar rechtsgebieden waarop beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn, verbiedt, en passende corrigerende maatregelen bevat in geval van schending van die clausule.

(32) De Commissie zal beoordelen welke gevolgen de inwerkingtreding van de bestaande verplichting uit hoofde van artikel 12 octies van Verordening (EU) nr. 833/2014 om een “niet-naar-Ruslandclausule” toe te passen, op het ontmoedigen van omzeiling heeft. Zij zal ook zeer nauwlettend handelsgegevens, uitvoerstatistieken en andere informatie over omzeilingspatronen met betrekking tot de in dat artikel bedoelde goederen beoordelen, met inbegrip van de rol die dochterondernemingen van exploitanten uit de Unie in derde landen in dergelijke patronen kunnen spelen. Op basis daarvan zal de Commissie beoordelen of de “niet-naar-Ruslandclausule” geschikt is voor het beoogde doel ervan en andere passende maatregelen overwegen om de toegang van Rusland tot gevoelige goederen die het in staat stellen de oorlog in Oekraïne voort te zetten, te beperken, met inbegrip van de mogelijkheid om exploitanten uit de Unie te verplichten ervoor te zorgen dat hun dochterondernemingen in derde landen de “niet-naar-Ruslandclausule” ook toepassen.

(33) Besluit (GBVB) 2024/1744 vereist dat exploitanten uit de Unie hun commerciële tegenhangers in derde landen contractueel verbieden om gebruik te maken van of om gebruik toe te staan van de aan hen overgedragen intellectuele-eigendomsrechten, fabrieksgeheimen of materialen of informatie die door middel van intellectuele-eigendomsrechten of als fabrieksgeheimen worden beschermd in verband met veelvoorkomende prioritaire producten voor verkoop in, levering aan of uitvoer naar Rusland of voor gebruik in Rusland. Om de naleving van die verplichting te waarborgen, moeten exploitanten uit de Unie in dergelijke overeenkomsten ook een verplichting opnemen om corrigerende maatregelen op te leggen. Exploitanten uit de Unie moeten elke inbreuk die zij vernemen, melden aan de nationale bevoegde autoriteiten. In het geval van contracten die onder die beperking vallen en die vóór 25 juni 2024 zijn gesloten, moet de verplichting worden geacht te zijn nagekomen indien het contract een algemene clausule bevat met een verbod op het gebruik, of op het toestaan van het gebruik, van intellectuele-eigendomsrechten en fabrieksgeheimen of van materiaal dat of informatie die daardoor beschermd is, en passende rechtsmiddelen bevat in geval van schending van die clausule.

(34) Om de wederuitvoer tegen te gaan van veelvoorkomende prioritaire producten, zoals opgenomen in de lijst in bijlage XL bij Verordening (EU) nr. 833/2014, die op het slagveld in Oekraïne worden aangetroffen of van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling, de productie of het gebruik van Russische militaire systemen, wordt uit hoofde van Besluit (GBVB) 2024/1744 van exploitanten uit de Unie die gemeenschappelijke producten met hoge prioriteit verkopen, leveren, overdragen of uitvoeren naar andere derde landen dan de in bijlage VIII bij Verordening (EU) nr. 833/2014 opgenomen partnerlanden, vereist dat zij zorgvuldigheidsmechanismen invoeren waarmee zij risico’s op wederuitvoer naar Rusland kunnen vaststellen en beoordelen en waarmee zij dergelijke risico’s kunnen beperken. Bovendien wordt uit hoofde van Besluit (GBVB) 2024/1744 van exploitanten uit de Unie verlangd dat zij ervoor zorgen dat buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap uitoefenen, die vereisten ook toepassen.

(35) Wanneer Verordening (EU) nr. 833/2014 vereist dat exploitanten uit de Unie ervoor zorgen dat buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap uitoefenen, bepaalde acties uitvoeren om de uitvoer of wederuitvoer van goederen of technologie naar Rusland te voorkomen, moeten dergelijke voorschriften worden nageleefd voor zover de wetgeving van het derde land waar de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam in kwestie is gevestigd, dat toestaat.

(36) Besluit (GBVB) 2024/1744 verduidelijkt dat de bescherming tegen aansprakelijkheid die exploitanten uit de Unie genieten indien zij niet wisten, en niet redelijkerwijs konden vermoeden, dat hun acties een inbreuk vormden op de beperkende maatregelen van de Unie, niet van toepassing is wanneer exploitanten uit de Unie geen passende zorgvuldigheidsmaatregelen hebben genomen. Er moet naar behoren rekening worden gehouden met openbare of gemakkelijk beschikbare informatie bij het nemen van zorgvuldigheidsmaatregelen. Een exploitant uit de Unie mag daarom bijvoorbeeld geen aanspraak kunnen maken op dergelijke bescherming als hem wordt verweten dat hij de toepasselijke beperkende maatregelen heeft geschonden omdat hij geen eenvoudige controles of inspecties heeft verricht.

(37) Om te waarborgen dat de bepaling in lijn is met de uitlegging van het Hof van Justitie van de Europese Unie in zaak C-72/11, wordt bij Besluit (GBVB) 2024/1744 de bepaling gewijzigd die omzeiling verbiedt, om te verduidelijken dat niet alleen aan de vereisten van wetenschap en wil wordt voldaan als een persoon opzettelijk tracht om beperkende maatregelen te omzeilen, maar ook als een persoon die deelneemt aan een activiteit die tot doel of gevolg heeft dat beperkende maatregelen worden omzeild, er zich van bewust is dat deelname daaraan dat doel of dat gevolg kan hebben en die mogelijkheid op de koop toe neemt.

(38) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 worden 61 nieuwe entiteiten toegevoegd aan de in bijlage IV bij Besluit 2014/512/GBVB opgenomen lijst van natuurlijke of rechtspersonen, entiteiten en lichamen die steun verlenen aan het militair-industrieel complex van Rusland bij zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne, en waaraan strengere uitvoerbeperkingen worden opgelegd met betrekking tot goederen en technologie voor tweeërlei gebruik en goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de technologische versterking van de Russische defensie- en veiligheidssector. Besluit (GBVB) 2024/1744 voegt aan die lijst ook bepaalde entiteiten toe in andere derde landen dan Rusland die betrokken zijn bij het omzeilen van handelsbeperkingen en bij het verkrijgen van gevoelige goederen die gebruikt worden voor bijvoorbeeld de productie van onbemande luchtvaartuigen, of die materiële steun voor Russische militaire operaties verlenen.

(39) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 wordt de lijst van goederen die bijdragen tot de militaire en technologische versterking van Rusland of de ontwikkeling van zijn defensie- en veiligheidssector, uitgebreid met producten die door Rusland zijn gebruikt voor zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne en producten die bijdragen tot de ontwikkeling of productie van zijn militaire systemen, met inbegrip van bepaalde gereedschapswerktuigen en bepaalde terreinvoertuigen.

(40) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 worden verdere beperkingen ingesteld op de uitvoer van goederen die in het bijzonder zouden kunnen bijdragen tot de versterking van de industriële capaciteit van Rusland, zoals chemische stoffen, met inbegrip van mangaanerts en samenstellingen van zeldzame aarden, kunststoffen, graafmachines, monitors en andere elektrische apparatuur. Bovendien zijn er beperkingen ingesteld op de uitvoer van nog eens vijf veelvoorkomende prioritaire producten.

(41) Daarnaast voert Besluit (GBVB) 2024/1744 verdere beperkingen in op de invoer van helium, die voor Rusland aanzienlijke inkomsten oplevert en Rusland in staat stelt zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten.

(42) In het prijsplafondmechanisme is bepaald dat specifieke projecten die essentieel zijn voor de energiezekerheid van bepaalde derde landen worden vrijgesteld van toepassing van het door de Price Cap Coalition overeengekomen prijsplafond. In nauw overleg met de Price Cap Coalition wordt bij Besluit (GBVB) 2023/2874 van de Raad8 de vrijstelling voor het Sachhalin-2-project (Сахалин-2) in Rusland verlengd tot en met 28 juni 2025 om in de energiezekerheidsbehoeften van Japan te kunnen voorzien.

(43) Bij Besluit (GBVB) 2024/1744 worden bepaalde technische wijzigingen aangebracht in het dispositief en in de bijlagen door het schrappen van verwijzingen naar verstreken overgangsperioden. Het schrappen van verwijzingen naar reeds verstreken overgangsperioden is niet bedoeld om rechtsgevolgen te hebben voor vroegere of lopende contracten of voor de toepasselijkheid van die overgangsperioden.

(44) De Unie is vastbesloten bedreigingen voor de nucleaire veiligheid en beveiliging te voorkomen. Bijgevolg zijn de maatregelen in deze verordening niet bedoeld om de planning, de bouw en engineering, de inbedrijfstelling, het onderhoud of de brandstofvoorziening van het nieuwe nucleaire Paks II-project te ondermijnen. Daarom voorziet Besluit (GBVB) 2024/1744 in een horizontale vrijstelling van de verbodsbepalingen in deze verordening voor het Paks II-project, met een kennisgevingsverplichting voor dergelijke activiteiten.

(45) Ten slotte wordt in Besluit (GBVB) 2024/1744 de lijst uitgebreid van partnerlanden die een reeks uitvoercontrolemaatregelen of een reeks beperkende maatregelen voor de invoer van ijzer en staal en een reeks invoercontrolemaatregelen toepassen die in wezen gelijkwaardig zijn aan die welke zijn opgenomen in Verordening (EU) nr. 833/2014.

(46) Deze maatregelen vallen onder het toepassingsgebied van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en dus is regelgeving op het niveau van de Unie noodzakelijk, met name om te garanderen dat zij in alle lidstaten uniform worden toegepast.

(47) Verordening (EU) nr. 833/2014 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EU) nr. 833/2014 wordt als volgt gewijzigd:

  1. 1) In artikel 1 worden de volgende punten ingevoegd:

    “
    1. ze) “niet-gouvernementele organisaties”: zelfregulerende vrijwillige entiteiten of organisaties die zijn opgericht om de hoofdzakelijk non-profitdoelstellingen van hun oprichters of leden na te streven;
    2. zf) “overladingsactiviteit”:

      1. i) schip-tot-schiptransfer, dat wil zeggen een gelijktijdige los- en herlaadactiviteit met rechtstreekse overdracht van het ene lng-vaartuig naar het andere lng-vaartuig, of
      2. ii) schip-naar-kusttransfer en herladen, dat activiteiten omvat zoals het lossen van vloeibaar aardgas van een vaartuig naar een terminaltank, de opslag van vloeibaar aardgas in de tank en het herladen naar een schip; die activiteiten kunnen als afzonderlijke diensten of gebundelde diensten op de markt worden aangeboden.”.

    ”

  2. 2) In artikel 2, lid 4, wordt punt c) vervangen door:

    “
    1. c) bestemd zijn voor de exploitatie, het onderhoud, de opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, alsook civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling;”.
    ”

  3. 3) In artikel 2 bis, lid 4, wordt punt c) vervangen door:

    “
    1. c) bestemd zijn voor de exploitatie, het onderhoud, de opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, alsook civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling;”.
    ”

  4. 4) In artikel 3 bis, lid 1, wordt punt a) vervangen door:

    “
    1. a) nieuwe deelnames te verwerven of bestaande deelnames uit te breiden in rechtspersonen, entiteiten of lichamen die volgens het recht van Rusland of een ander derde land zijn opgericht of erkend en die actief zijn in de energiesector in Rusland, met inbegrip van projecten in aanbouw voor de productie van vloeibaar aardgas;”.
    ”

  5. 5) In artikel 3 quater wordt het volgende lid ingevoegd:

    “
    6 septies.
    In afwijking van de leden 1, 2 en 4 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de uitvoer en overdracht van de in bijlage XI, deel B, opgenomen goederen van GN-code 9026 00 00 die zich fysiek in de Unie bevinden vanaf 25 juni 2024 met het oog op onderhoud of reparatie, of de verlening van daarmee verband houdende technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten, verzekering of herverzekering, of financiering of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat het strikt noodzakelijk is voor de werking van het Sakhalin-2-project (Сахалин-2) om de energiezekerheid van Japan te waarborgen.”.
    ”

  6. 6) artikel 3 quinquies wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 1 wordt vervangen door:

      “
      1.
      Het is luchtvaartuigen die worden geëxploiteerd door Russische luchtvaartmaatschappijen, ook als verkopende luchtvaartmaatschappij in het kader van regelingen voor codesharing of regelingen inzake vast af te nemen plaatsen, of eender welk Russisch geregistreerd luchtvaartuig, of eender welk niet-Russisch-geregistreerde luchtvaartuig dat eigendom is van of gecharterd is door, of anderszins onder de controle staat van een Russische natuurlijke persoon of rechtspersoon, entiteit of lichaam, verboden om te landen op of te vertrekken van het grondgebied van de Unie, of over het grondgebied van de Unie te vliegen. Het verbod in dit lid is ook van toepassing op luchtvaartuigen die worden gebruikt voor niet-geregelde vluchten en ten aanzien waarvan Russische natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen feitelijk de plaats of het tijdstip van het vertrek of de landing kunnen bepalen. Het verbod in dit lid is niet van toepassing op luchtvaartuigen met een maximumcapaciteit van vier passagiers en een maximumstartmassa van 2 000 kg of minder wanneer die op het grondgebied en in het luchtruim van de Unie gebruikt worden voor niet-bedrijfsgerelateerde privévluchten voor recreatieve doeleinden of voor door aanbieders uit de Unie gegeven opleidingen voor bevoegdheidsbewijzen voor privépiloten en daarmee verband houdende bevoegdverklaringen.”
      ”
      ;

    2. b) het volgende lid wordt ingevoegd:

      “
      1 bis.

      Onverminderd lid 5 verstrekken luchtvaartmaatschappijen voor niet-geregelde vluchten alle informatie die nodig is om de naleving van lid 1 te controleren, met inbegrip van:

      1. a) geloofwaardige en toereikende informatie met betrekking tot de daadwerkelijke uiteindelijke begunstigde van het luchtvaartuig en, indien van toepassing, de rechtspersoon of entiteit die of het lichaam dat het luchtvaartuig uiteindelijk chartert, en
      2. b) een algemene verklaring, een passagierslijst en andere officiële document met de volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats en nationaliteiten van alle passagiers en bemanningsleden, indien er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat er sprake is van omzeiling van de verbodsbepaling in lid 1, op basis van factoren zoals de route en de herkomst van de vlucht, of informatie over de betrokken luchtvaartmaatschappij.
      De informatie wordt verstrekt op verzoek van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van vertrek, bestemming of overvlucht.
      De informatie wordt verstrekt vóór de aanlanding in, opstijgen van of het overvliegen op het grondgebied van de Unie, binnen een door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat of lidstaten vastgestelde termijn.
      De verwerking van persoonsgegevens op grond van dit lid wordt uitgevoerd overeenkomstig deze verordening, Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad* en Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad* en slechts voor zover dat nodig is voor de toepassing van deze verordening.
      ”

  7. 7) Artikel 3 sexies bis wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 1 wordt vervangen door:

      “
      1.
      Het is verboden na 16 april 2022 toegang te verlenen tot havens en, na 29 juli 2022, tot sluizen op het grondgebied van de Unie aan vaartuigen die onder de vlag van Rusland zijn geregistreerd, en voor die vaartuigen om toegang te krijgen tot die havens en sluizen, met uitzondering van toegang tot sluizen om het grondgebied van de Unie te verlaten.”
      ”
      ;

    2. b) in lid 3 wordt punt a) vervangen door:

      “
      1. a) een vaartuig waarop de internationale verdragen van toepassing zijn, met inbegrip van replica’s van historische vaartuigen;”
      ”
      ;

    3. c) in lid 5 wordt punt d) vervangen door:

      “
      1. d) vervoer van splijtstof en andere goederen die strikt noodzakelijk zijn voor de werking van civiele nucleaire vermogens.”
      ”
      ;

    4. d) het volgende lid wordt ingevoegd:

      “
      5 quater.

      In afwijking van lid 2 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, vaartuigen die vóór 16 april 2022 hun Russische vlag hebben verwisseld voor de vlag van een andere staat, toegang verlenen tot een haven of een sluis, nadat zij hebben vastgesteld dat het vaartuig:

      1. a) vóór 24 februari 2022 uit hoofde van het nationale recht van een lidstaat als verlaten is aangemerkt;
      2. b) vóór 24 februari 2022 voorwerp is geweest van een gedwongen verkoop door de bevoegde nationale autoriteiten van een lidstaat, en
      3. c) zich fysiek op het grondgebied van een lidstaat bevond ten tijde van de gedwongen verkoop.”
      ”
      ;

    5. e) lid 6 wordt vervangen door:

      “
      6.
      De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van de leden 5, 5 bis, 5 ter en 5 quater verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.”.
      ”

  8. 8) In artikel 3 octies wordt lid 7 vervangen door:

    “
    7.
    In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, vergunning verlenen voor de aankoop, invoer of overdracht van de in bijlage XVII opgenomen goederen, nadat zij hebben vastgesteld dat dat noodzakelijk is voor de totstandbrenging, de exploitatie, het onderhoud, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en voor de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen of kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling en voor civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.”.
    ”

  9. 9) Artikel 3 decies wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 3 quater wordt vervangen door:

      “
      3 quater.
      In afwijking van de leden 1 en 2 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, vergunning verlenen voor de aankoop, invoer of overdracht van de in bijlage XXI opgenomen goederen of de verstrekking van daarmee verband houdende technische of financiële ondersteuning, nadat zij hebben vastgesteld dat dat noodzakelijk is voor de totstandbrenging, de exploitatie, het onderhoud, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en voor de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen of kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling en voor civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.”
      ”
      ;

    2. b) lid 3 quater bis wordt geschrapt;
    3. c) de volgende leden worden ingevoegd:

      “
      3 quater sexies.
      In afwijking van de leden 1 en 2 kunnen de bevoegde autoriteiten onder door hen passend geachte voorwaarden toestemming verlenen voor de invoer of overdracht van goederen die onder de GN-codes 8471, 8523, 8536 en 9027 vallen, zoals opgenomen in bijlage XXI, en zich fysiek in Rusland bevonden voordat het op die goederen toepasselijke verbod in werking trad, of voor het verlenen van daarmee verband houdende technische en financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat die goederen componenten van medische hulpmiddelen zijn en de Unie worden binnengebracht voor onderhoud, reparatie of het terugsturen van defecte componenten.
      3 quater septies.
      Met betrekking tot de goederen die onder de GN-codes 2804 29 10 en 2845 40 vallen, zijn de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 september 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.”
      ”
      ;

    4. d) lid 6 wordt vervangen door:

      “
      6.
      De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van de leden 3 bis ter, 3 quater en 3 sexies verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van die toestemming.”.
      ”

  10. 10) Artikel 3 duodecies wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 3 bis bis wordt geschrapt;
    2. b) in lid 5 wordt punt c) vervangen door:

      “
      1. c) de totstandbrenging, de exploitatie, het onderhoud, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de voltooiing van civiele nucleaire installaties, de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen, kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling en civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.”
      ”
      ;

    3. c) de volgende leden worden ingevoegd:

      “
      3 bis quinquies.
      Met betrekking tot de goederen die onder de in bijlage XXIIIC opgenomen GN-codes vallen, zijn de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 september 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.
      3 bis sexies.
      Met betrekking tot de goederen die onder GN-code 2602 vallen, zijn de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 juli 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024 of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.
      3 bis septies.
      Met betrekking tot de goederen die onder de GN-codes 8481 80 en 8708 99 vallen, zijn de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 december 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.”
      ”
      ;

    4. d) het volgende lid wordt ingevoegd:

      “
      4 bis.
      De verbodsbepalingen van de leden 1, 1 bis en 2 zijn niet van toepassing op de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van de in lid 1 bedoelde goederen en technologie of de daarmee verband houdende verlening van technische of financiële bijstand, voor niet-militair gebruik of voor een niet-militaire eindgebruiker, bestemd voor noodsituaties op gezondheidsgebied, de dringende preventie of beperking van de gevolgen van een gebeurtenis die ernstige en aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van de mens of voor het milieu zou kunnen hebben, of als respons op natuurrampen.”
      ”
      ;

    5. e) de volgende leden worden ingevoegd:

      “
      5 quinquies.
      In afwijking van de leden 1 en 2 kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van goederen en technologie die onder de GN-codes 3917, 8421, 8471, 8523, 8536 en 8544 vallen, als opgenomen in bijlage XXIII, of voor de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat die goederen of de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand noodzakelijk zijn voor het onderhoud of de reparatie van medische hulpmiddelen.
      5 sexies.
      In afwijking van de leden 1 en 2 kunnen de bevoegde autoriteiten, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de uitvoer en overdracht van de in bijlage XXIII opgenomen goederen van de GN-codes 8414 90 en 9026 die zich fysiek in de Unie bevinden vanaf 25 juni 2024 met het oog op onderhoud of reparatie, of de verlening van daarmee verband houdende technische bijstand, tussenhandeldiensten of andere diensten, of financiering of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat het strikt noodzakelijk is voor de werking van het Sakhalin-2-project (Сахалин-2) om de energiezekerheid van Japan te waarborgen.”
      ”
      ;

    6. f) lid 5 bis wordt vervangen door:

      “
      5 bis.

      De bevoegde autoriteiten van de lidstaten kunnen, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van de volgende goederen, of voor de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat dergelijke goederen of de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand noodzakelijk zijn voor persoonlijk huishoudelijk gebruik door natuurlijke personen in Rusland:

      1. a) goederen ingedeeld onder GN-code 8417 20;
      2. b) sanitaire kranen ingedeeld onder GN-code 8481 80 voor leiding- en verwarming-, ventilatie- en airconditioningsystemen;
      3. c) buizen, pijpen en hulpstukken (fittings) voor buisleidingen, van koper, ingedeeld onder GN-code 7411 of 7412, met een binnendiameter van ten hoogste 50 mm.”
      ”
      ;

    7. g) het volgende lid wordt ingevoegd:

      “
      5 bis bis.
      De bevoegde autoriteiten van de lidstaten kunnen, op door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van goederen van GN-code 3917 10, of voor de verlening van daarmee verband houdende technische of financiële bijstand, nadat zij hebben vastgesteld dat dergelijke goederen worden verkocht, geleverd, overgedragen of uitgevoerd voor uitsluitend de productie van levensmiddelen voor menselijke consumptie in Rusland.”
      ”
      ;

    8. h) lid 6 wordt vervangen door:

      “
      6.
      Wanneer de bevoegde autoriteiten een besluit nemen over verzoeken om vergunningen als bedoeld in de leden 5, 5 bis, 5 bis bis, 5 ter, 5 quater en 5 quinquies, verlenen zij geen vergunning voor uitvoer aan natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen in Rusland of voor gebruik in Rusland, indien zij redelijke gronden hebben om aan te nemen dat de goederen een militair eindgebruik zouden kunnen hebben.”.
      ”

  11. 11) In artikel 3 terdecies worden de volgende leden ingevoegd:

    “
    1 ter.
    Het is verboden voor in de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die voor ten minste 25 % in handen zijn van Russische natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen om een wegvervoeronderneming te worden die goederen over de weg vervoert op het grondgebied van de Unie, met inbegrip van doorvoer.
    1 quater.
    Vanaf 26 juli 2024 is het voor na 8 april 2022 in de Unie gevestigde wegvervoerondernemingen die voor ten minste 25 % in handen zijn van Russische natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen verboden om goederen over de weg te vervoeren op het grondgebied van de Unie, met inbegrip van doorvoer.
    1 quinquies.
    In de Unie gevestigde wegvervoerondernemingen verstrekken de nationale bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij gevestigd zijn, informatie over hun eigendomsstructuur wanneer die daarom verzoekt.
    2 bis.
    De leden 1 ter en 1 quater zijn niet van toepassing op in de Unie gevestigde wegvervoerondernemingen die voor ten minste 25 % eigendom zijn van Russische onderdanen die tevens onderdaan zijn van een lidstaat of die in het bezit zijn van een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning in een lidstaat.”.
    ”

  12. 12) Artikel 3 septdecies wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 4 wordt vervangen door:

      “
      4.
      Met ingang van 1 september 2024 is het verboden de in de delen A en B van bijlage XXXVIIIA opgenomen producten, wanneer die in een derde land zijn verwerkt, en bestaande uit diamanten van oorsprong uit Rusland of diamanten die uit Rusland zijn uitgevoerd met een gewicht van minstens 0,5 karaat of 0,1 gram per diamant, direct of indirect aan te kopen, in te voeren of over te dragen.
      Voor de in deel C van bijlage XXXVIIIA opgenomen producten, wanneer die in een derde land zijn verwerkt en waarin diamanten van oorsprong uit Rusland of diamanten die uit Rusland zijn uitgevoerd, zijn verwerkt, met een gewicht van minstens 0,5 karaat of 0,1 gram per diamant, geldt de verbodsbepaling in dit lid met ingang van de datum die door de Raad wordt vastgesteld op grond van een op basis van artikel 215 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ingediend voorstel”
      ”
      ;

    2. b) lid 8 wordt vervangen door:

      “
      8.
      Voor de toepassing van de leden 3 en 4 worden onder de GN-codes 7102 31 00 en 7102 10 00 vallende goederen die in de Unie worden ingevoerd, onverwijld ter controle voorgelegd aan de in bijlage XXXVIIIB gespecificeerde autoriteit, samen met documenten waaruit de oorsprong blijkt. De lidstaat waar die goederen het douanegebied van de Unie worden binnengebracht, zorgt ervoor dat zij worden ingediend bij die autoriteit. Met dat doel kan douanevervoer worden toegestaan. Indien een dergelijk douanevervoer wordt toegestaan, wordt de controle waarin dit lid voorziet, opgeschort tot de aankomst van die goederen bij die autoriteit. Het eigenlijke vervoer van die goederen en de kosten van dat vervoer zijn voor rekening van de invoerder. Indiening bij die autoriteit is niet noodzakelijk op voorwaarde dat de goederen de controle waarin dit lid voorziet, reeds eerder hadden doorlopen en op voorwaarde dat dat wordt aangetoond met op traceerbaarheid stoelend bewijs, met inbegrip van een overeenkomstig certificaat waaruit blijkt dat de diamanten niet in Rusland werden gewonnen, verwerkt of geproduceerd, zoals bepaald in lid 10.”
      ”
      ;

    3. c) lid 10 wordt vervangen door:

      “
      10.
      Voor de toepassing van de leden 3 en 4 verstrekken importeurs op het moment van invoer het bewijs van het land van oorsprong van de diamanten of producten waarin diamanten zijn verwerkt die voor de verwerking van het product in een derde land worden gebruikt.
      Met ingang van 1 maart 2025 omvat het op traceerbaarheid stoelende bewijs voor producten als opgenomen in deel A van bijlage XXXVIIIA een overeenkomstig certificaat waaruit blijkt dat de diamanten niet in Rusland worden gewonnen, verwerkt of geproduceerd.”
      ”
      ;

    4. d) de volgende leden worden toegevoegd:

      “
      11.
      De verbodsbepalingen in de leden 1, 3 en 4 zijn niet van toepassing op in de delen A, B en C van bijlage XXXVIIIA opgenomen producten, indien die producten zich fysiek in de Unie bevonden vóór de datum van de toepassing van de respectieve verbodsbepaling en daarna naar een ander derde land dan Rusland zijn uitgevoerd.
      Op het moment van invoer in de Unie verstrekken importeurs het bewijs dat de producten zich fysiek in de Unie bevonden of een certificaat op basis van een ingediende opgave van de voorraden van de in bijlage XXXVIIIB vermelde autoriteit van vóór de uitvoer uit de Unie.
      12.
      De verbodsbepalingen in de leden 1, 3, en 4 zijn niet van toepassing op in de delen A, B en C van bijlage XXXVIIIA opgenomen producten, indien die producten zich fysiek in een ander derde land dan Rusland bevonden of daar geslepen of verwerkt werden vóór de datum van de toepassing van de respectieve verbodsbepaling.
      Importeurs verstrekken op het moment van invoer in de Unie het bewijs dat de producten oorspronkelijk zijn ingevoerd in het derde land vóór de datum van de toepassing van de respectieve verbodsbepaling voor producten die onder de GN-codes 7102 10 00, 7102 31 00 en 7104 21 00 vallen. Voor producten die onder de GN-codes 7102 39 00 en 7104 91 00 vallen en voor producten die opgenomen zijn in deel C van bijlage XXXVIIIA, verstrekken importeurs op het moment van invoer het bewijs dat de laatste verwerking of vervaardiging van de producten in het derde land had plaatsgevonden, of dat de producten zich in een verwerkte of vervaardigde staat fysiek in het derde land bevonden vóór de datum van de toepassing van de respectieve verbodsbepaling.
      13.
      De verbodsbepalingen in de leden 4 en 5 gelden niet voor in deel C van bijlage XXXVIIIA opgenomen producten die vervaardigd zijn vóór 1 september 2024 en aanverwante diensten, indien die producten tijdelijk in de Unie zijn ingevoerd vanuit een ander derde land of gebied dan Rusland, of indien die producten zijn ingevoerd na een tijdelijke uitvoer naar een ander derde land of gebied dan Rusland, mits die producten onder de douaneregeling voor tijdelijke invoer, actieve veredeling, passieve veredeling of tijdelijke uitvoer zijn geplaatst bij binnenkomst in de Unie of het verlaten van de Unie.”.
      ”

  13. 13) De volgende artikelen worden ingevoegd:

    “

    “Artikel 3 novodecies

    1.
    Het is verboden op het grondgebied van de Unie herladingsdiensten te verlenen om overslagactiviteiten te faciliteren van vloeibaar aardgas vallend onder GN-code 2711 11 00 dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland.
    2.
    Het is verboden direct of indirect technische bijstand, tussenhandeldiensten, financiering of financiële bijstand in verband met de verbodsbepaling van lid 1 te verstrekken.
    3.
    In afwijking van de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 kunnen de bevoegde autoriteiten toestemming verlenen voor herladingsdiensten om overslagactiviteiten te faciliteren van vloeibaar aardgas vallend onder GN-code 2711 11 00 dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland, indien die herlading noodzakelijk is voor het vervoer ervan naar een lidstaat en die lidstaat bevestigd heeft dat de overslag wordt gebruikt om de energievoorziening in die lidstaat veilig te stellen.
    4.
    Teneinde de naleving van de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 te waarborgen, kunnen de bevoegde autoriteiten op nationaal niveau regels en richtsnoeren vaststellen. Die regels en richtsnoeren omvatten verscherpte zorgvuldigheidsvereisten, met name voor de identificatie van herladingsdiensten om overslagactiviteiten te faciliteren, rekening houdend met de specifieke kenmerken van het nationale regelgevingskader dat van toepassing is op installaties voor vloeibaar aardgas, eerdere handelspraktijken van verladers, de tijd tussen lossen en herladen, aanwijzingen van rechtstreekse commerciële banden tussen het lossen en herladen, met inbegrip van de aankoop van nieuwe gebundelde los- en herladingsdiensten, en het land waarin de betrokken marktdeelnemers zijn geregistreerd.
    5.
    De bevoegde instanties stellen de Commissie uiterlijk op 26 december 2024 in kennis van de uit hoofde van lid 4 vastgestelde regels en richtsnoeren, of van het feit dat ze niet voornemens zijn die op te stellen.
    6.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 zijn tot en met 26 maart 2025 niet van toepassing op de uitvoering van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024.
    7.
    Rechtspersonen die losactiviteiten verrichten van vloeibaar aardgas vallend onder GN-code 2711 11 00 dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland, stellen de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij zich bevinden uiterlijk op 26 juli 2024 en vervolgens elke maand in kennis van alle losactiviteiten en invoer in de Unie van vloeibaar aardgas vallend onder GN-code 2711 11 00 dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland. De rapportage bevat informatie over volumes.
    De betrokken lidstaat verstrekt de ontvangen informatie aan de Commissie.
    8.
    Lid 2 is niet van toepassing op schepen in nood die een toevluchtsoord zoeken, of schepen die een noodstop maken bij een haven om redenen van maritieme veiligheid of om mensenlevens op zee te redden, of voor de dringende preventie of beperking van de gevolgen van een gebeurtenis die ernstige en aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van de mens of het milieu zou kunnen hebben, of als respons op natuurrampen.
    9.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op herladingsdiensten die noodzakelijk zijn voor het bunkeren van vaartuigen met vloeibaar aardgas als brandstof.
    10.
    De Commissie houdt toezicht op de stromen van, markten voor en prijzen van vloeibaar aardgas, het concurrentievermogen van de Unie en het aandeel van de Russische invoer van vloeibaar aardgas in de totale energie-invoer in de Unie. Zij brengt in geval van belangrijke ontwikkelingen die verband houden met de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2, en uiterlijk op 26 juni 2025, verslag uit aan de Raad. De Raad houdt rekening met die verslagen bij de evaluatie van de beperkende maatregelen.
    11.
    In geval van belangrijke ontwikkelingen die verband houden met de verbodsbepalingen van de leden 1 en 2, die gevolgen hebben voor de stromen van, markten voor en prijzen van vloeibaar aardgas, het concurrentievermogen van de Unie en het aandeel van de Russische invoer van vloeibaar aardgas in de totale energie-invoer in de Unie, stelt de Commissie de Raad verzachtende maatregelen voor, vergezeld van een beoordeling van hun gevolgen.

    Artikel 3 vicies

    1.

    Het is verboden om de in bijlage XLII opgenomen vaartuigen direct of indirect:

    1. a) toegang te verlenen tot havens, verankeringszones en sluizen op het grondgebied van de Unie, en voor dergelijke vaartuigen is het verboden die te betreden;
    2. b) in te voeren in de Unie, aan te kopen of over te dragen;
    3. c) te verkopen, te bevoorraden, met inbegrip van bevrachting, of uit te voeren;
    4. d) te exploiteren of te bemannen;
    5. e) te voorzien in de registratie van vlaggen;
    6. f) financiering te verstrekken of financiële bijstand te verlenen, met inbegrip van verzekeringen, alsook tussenhandeldiensten, waaronder scheepsbevrachting;
    7. g) technische bijstand of andere diensten te verlenen, met inbegrip van bunker-, leverings-, personeelwisselings-, laad- en los-, fender- en sleepdiensten, en
    8. h) te helpen bij schip-tot-schiptransfers of andere vormen van overslag van vracht van die vaartuigen, of diensten van die vaartuigen af te nemen.
    2.

    Bijlage XLII omvat vaartuigen die:

    1. a) goederen en technologie die worden gebruikt in de defensie- en veiligheidssector vervoeren vanuit of naar Rusland, voor gebruik in Rusland of voor de Russische oorlogvoering in Oekraïne;
    2. b) de in bijlage XXV opgenomen ruwe aardolie of aardolieproducten van oorsprong uit Rusland of uitgevoerd uit Rusland vervoeren met gebruikmaking van onregelmatige en riskante scheepvaartpraktijken zoals uiteengezet in Resolutie A.1192(33) van de Algemene Vergadering van de Internationale Maritieme Organisatie;
    3. c) worden geëxploiteerd om bij te dragen tot of ondersteuning te bieden bij activiteiten of beleid voor de exploitatie, de ontwikkeling of de uitbreiding van de energiesector in Rusland, met inbegrip van energie-infrastructuur;
    4. d) worden geëxploiteerd om bij te dragen tot of ondersteuning te bieden bij activiteiten of beleid die de financiële bestaansmiddelen of voedselzekerheid in Oekraïne ondermijnen of in gevaar brengen, bijvoorbeeld het vervoer van gestolen Oekraïens graan, of die het behoud van Oekraïens cultureel erfgoed ondermijnen of in gevaar brengen, bijvoorbeeld het vervoer van gestolen Oekraïense cultuurgoederen;
    5. e) goederen van oorsprong uit of uitgevoerd uit de Unie vervoeren die zijn opgenomen in de bijlagen XI, XX en XXIII bij deze verordening, of goederen van oorsprong uit Rusland of uitgevoerd uit Rusland en ingevoerd in de Unie die zijn opgenomen in bijlage XXI bij deze verordening, en daardoor de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren, mogelijk maken;
    6. f) worden geëxploiteerd om de schending of omzeiling van de bepalingen van deze verordening of van Verordening (EU) nr. 269/2014, Verordening (EU) nr. 692/2014 of Verordening (EU) 2022/263 te faciliteren of om de toepassing van die bepalingen op andere wijze aanzienlijk tegen te werken, of
    7. g) eigendom zijn van, bevracht zijn door of geëxploiteerd worden door de in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 269/2014 opgenomen natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen, of die op andere wijze worden gebruikt uit naam van, met betrekking tot of ten behoeve van die partijen.
    3.
    Lid 1 is niet van toepassing op in bijlage XLII opgenomen schepen in nood die hulp zoeken, of schepen die een noodstop maken bij een haven om redenen van maritieme veiligheid of om mensenlevens op zee te redden, of om humanitaire redenen, of voor de dringende preventie of beperking van de gevolgen van een gebeurtenis die ernstige en aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van de mens of het milieu zou kunnen hebben, als respons op natuurrampen, of voor de erkenning of uitvoering van een rechterlijke beslissing die of een arbitraal vonnis dat is uitgesproken in een lidstaat.
    4.

    In afwijking van de punten a) en g) van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten van een eilandlidstaat een in bijlage XLII, lid 2, punt e), opgenomen vaartuig toestemming verlenen voor toegang tot havens en verankeringszones en voor gebruikmaking van de in lid 1, punt g), bedoelde diensten, onder de voorwaarden die zij passend achten, nadat zij hebben vastgesteld dat:

    1. a) de goederen strikt noodzakelijk zijn om te voorzien in de basisbehoeften van die lidstaat, en
    2. b) de invoer van die goederen niet anderszins verboden is uit hoofde van deze verordening.
    5.
    De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van lid 4 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.

    Artikel 3 unvicies

    1.
    Het is verboden om goederen en technologie direct of indirect te verkopen, te leveren, over te dragen of uit te voeren en om direct of indirect diensten te verlenen aan natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen in Rusland, indien die goederen, technologie en diensten bedoeld zijn voor de voltooiing van projecten voor vloeibaar aardgas, zoals terminals en installaties.
    2.

    Het is verboden:

    1. a) direct of indirect technische bijstand of tussenhandeldiensten te verlenen in verband met goederen, technologie en diensten in Rusland, indien die goederen, technologie en diensten bedoeld zijn voor de voltooiing van dergelijke projecten voor vloeibaar aardgas;
    2. b) direct of indirect financiering te verstrekken of financiële bijstand te verlenen in verband met goederen, technologie en diensten in Rusland, indien die goederen, technologie en diensten bedoeld zijn voor de voltooiing van dergelijke projecten voor vloeibaar aardgas.
    3.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 laten de uitvoering tot en met 26 september 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten, onverlet.

    Artikel 3 duovicies

    1.
    De directe of indirecte aankoop, invoer of overdracht van vloeibaar aardgas vallend onder GN-code 2711 11 00 dat van Russische oorsprong is of is uitgevoerd uit Rusland, via terminals voor vloeibaar aardgas in de Unie die niet zijn aangesloten op het aardgaskoppelnet, is verboden.
    2.
    Het is verboden direct of indirect technische bijstand, tussenhandeldiensten, financiering of financiële bijstand of enige andere dienst in verband met de verbodsbepaling van lid 1 te verstrekken.
    3.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 juli 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.
    4.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 hebben geen gevolgen voor de levering van vloeibaar aardgas van Russische oorsprong vanaf het vasteland van een lidstaat aan zijn ultraperifere gebieden.

    Artikel 3 tervicies

    1.
    De directe of indirecte aankoop, invoer, overdracht, verkoop, levering of uitvoer van Oekraïense cultuurgoederen en andere goederen van archeologisch, historisch, cultureel, groot wetenschappelijk of religieus belang, wanneer redelijkerwijs kan worden vermoed dat de goederen uit Oekraïne zijn weggehaald zonder de toestemming van hun rechtmatige eigenaar of in strijd met het Oekraïense recht of het internationaal recht, met name indien de goederen een integrerend onderdeel vormen van de openbare collecties die zijn opgenomen in de inventarissen van Oekraïense musea, archieven, vaste collecties van bibliotheken of de inventarissen van Oekraïense religieuze instellingen, is verboden.
    2.
    Het is verboden direct of indirect technische bijstand, tussenhandeldiensten, financiering of financiële bijstand of enige andere dienst in verband met de verbodsbepaling van lid 1 te verstrekken.
    3.

    Het in de leden 1 en 2 bedoelde verbod is niet van toepassing indien wordt aangetoond dat:

    1. a) de goederen vóór 1 maart 2014 uit Oekraïne zijn uitgevoerd, of
    2. b) de goederen veilig worden teruggebracht naar hun rechtmatige eigenaars in Oekraïne.”.
    ”

  14. 14) De volgende artikelen worden ingevoegd:

    “

    “Artikel 5 bis ter

    1.
    Het is verboden direct of indirect transacties aan te gaan met de in artikel 11, lid 1, punt a), b) of c), bedoelde natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen als opgenomen in bijlage XLIII die voor een Russische rechtbank een vordering hebben ingediend ten aanzien van in artikel 13, punt c) of d), bedoelde natuurlijke personen of rechtspersonen, om een gerechtelijk bevel, vonnis, uitspraak of andere rechterlijke beslissing te verkrijgen op grond van artikel 248 van de arbitrageprocedurewet van de Russische Federatie of soortgelijke Russische wetgeving, in verband met contracten of transacties aan de uitvoering waarvan, direct of indirect, geheel of gedeeltelijk, afbreuk is gedaan door de maatregelen die uit hoofde van deze verordening of uit hoofde van Verordening (EU) nr. 269/2014 zijn ingesteld.
    2.

    Tenzij anderszins verboden, is het verbod van lid 1 niet van toepassing op transacties die:

    1. a) noodzakelijk zijn voor de aankoop, de invoer of het vervoer van farmaceutische, medische of landbouw- en voedingsproducten, waaronder tarwe en meststoffen, waarvan de aankoop, de invoer en het vervoer uit hoofde van deze verordening zijn toegestaan;
    2. b) strikt noodzakelijk zijn om in een lidstaat de toegang tot gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedures te waarborgen, alsook voor de erkenning of uitvoering van een rechterlijke beslissing die of een arbitraal vonnis dat is uitgesproken in een lidstaat, mits dergelijke transacties in overeenstemming zijn met de doelstellingen van deze verordening en van Verordening (EU) nr. 269/2014;
    3. c) onverminderd punt b) van dit lid, strikt noodzakelijk zijn om schade te verhalen op grond van:

      1. i) artikel 11 bis of 11 ter van deze verordening, of
      2. ii) artikel 11 bis van Verordening (EU) nr. 269/2014.

    Artikel 5 bis quater

    1.
    Het is voor in de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die buiten Rusland actief zijn, met ingang van 25 juni 2024 verboden om rechtstreeks verbinding te maken met het systeem voor doorgifte van financiële berichten (System for Transfer of Financial Messages — SPFS) van de centrale bank van Rusland of soortgelijke door de centrale bank van Rusland ontwikkelde gespecialiseerde diensten voor financiële berichten.
    2.
    Het is verboden om direct of indirect transacties aan te gaan met de in bijlage XLIV opgenomen rechtspersonen, entiteiten of lichamen die buiten Rusland gevestigd zijn.
    Bijlage XLIV bevat de buiten Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die gebruikmaken van het SPFS van de centrale bank van Rusland of soortgelijke door de centrale bank van Rusland of de Russische overheid ontwikkelde gespecialiseerde diensten voor financiële berichten, en die, door dat gebruik, i) de financiële veerkracht van Rusland vergroten en ii) de omzeiling van de verbodsbepalingen van deze verordening en van Verordening (EU) nr. 269/2014 ondersteunen.
    3.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op de uitvoering tot en met 26 september 2024 van contracten die zijn gesloten vóór 24 maart 2024 met de in bijlage XLIV opgenomen rechtspersonen, entiteiten of lichamen, of van aanvullende contracten die nodig zijn voor de uitvoering van dergelijke contracten.
    4.
    De verbodsbepalingen van de leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op de ontvangst van betalingen die verschuldigd zijn door de in bijlage XLIV opgenomen rechtspersonen, entiteiten of lichamen uit hoofde van contracten die vóór 24 maart 2024 zijn uitgevoerd.
    5.

    Het verbod van lid 1 geldt niet voor transacties die:

    1. a) strikt noodzakelijk zijn voor de directe of indirecte aankoop of invoer of het directe of indirecte vervoer van aardgas, titaan, aluminium, koper, nikkel, palladium en ijzererts uit of via Rusland naar de Unie, een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte, Zwitserland of de Westelijke Balkan;
    2. b) strikt noodzakelijk zijn voor de directe of indirecte aankoop of invoer of het directe of indirecte vervoer van olie, met inbegrip van geraffineerde aardolieproducten, vanuit of via Rusland, tenzij dat verboden is uit hoofde van artikel 3 quaterdecies of artikel 3 quindecies;
    3. c) noodzakelijk zijn voor de aankoop, de invoer of het vervoer in de Unie van farmaceutische, medische of landbouw- en voedingsproducten, waaronder tarwe en meststoffen, waarvan de aankoop, invoer en het vervoer in de Unie uit hoofde van deze verordening zijn toegestaan;
    4. d) noodzakelijk zijn voor de terugbetaling van een schuld die verschuldigd is aan een onderdaan van een lidstaat of aan een in de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam;
    5. e) noodzakelijk zijn voor de uitkering in het kader van een pensioenregeling aan een in de Unie gevestigde persoon, of
    6. f) noodzakelijk zijn voor een betaling van of aan de Jewish Claims Conference.
    6.

    Het verbod van lid 2 geldt niet voor transacties die:

    1. a) noodzakelijk zijn voor de aankoop, de uitvoer, de levering, de verkoop, de overdracht of het vervoer van farmaceutische, medische of landbouw- en voedingsproducten, waaronder tarwe en meststoffen, waarvan de aankoop, de uitvoer, de levering, de verkoop, de overdracht of het vervoer uit hoofde van deze verordening toegestaan en noodzakelijk is voor de aanpak van voedselzekerheid in derde landen;
    2. b) strikt noodzakelijk zijn om in een lidstaat de toegang tot gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedures te waarborgen, alsook voor de erkenning of uitvoering van een rechterlijke beslissing die of een arbitraal vonnis dat is uitgesproken in een lidstaat, mits dergelijke transacties in overeenstemming zijn met de doelstellingen van deze verordening en van Verordening (EU) nr. 269/2014;
    3. c) noodzakelijk zijn voor humanitaire doeleinden, zoals het verlenen van bijstand of het faciliteren van de verlening van bijstand, met inbegrip van medische benodigdheden, levensmiddelen, of de overbrenging van humanitaire hulpverleners en gerelateerde hulp of voor evacuaties;
    4. d) noodzakelijk zijn voor de terugbetaling van een schuld die verschuldigd is aan een onderdaan van een lidstaat of aan een in de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam;
    5. e) afhankelijk zijn van de betrokkenheid van een in bijlage XLIV opgenomen rechtspersoon, entiteit of lichaam om correspondentbankdiensten te verlenen, of
    6. f) noodzakelijk zijn voor de betaling door een onderdaan van een lidstaat of een in de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam op grond van een door een lidstaat gesloten leningsovereenkomst.

    Artikel 5 bis quinquies

    1.

    Het is verboden direct of indirect transacties aan te gaan met:

    1. a) een buiten de Unie gevestigd(e) rechtspersoon, entiteit of lichaam die of dat een kredietinstelling of financiële instelling is, of een entiteit die cryptoactivadiensten aanbiedt, en die of dat betrokken is bij transacties die direct of indirect de uitvoer of het vervoer naar of de verkoop, de levering of de overdracht aan Rusland faciliteren van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik, goederen of technologie als opgenomen in de bijlagen VII, XI, XX en XXXV bij deze verordening, veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij deze verordening, en vuurwapens en munitie als opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 258/2012, zoals opgenomen in bijlage XLV bij deze verordening, of
    2. b) rechtspersonen, entiteiten of lichamen die handelen namens of op aanwijzing van een entiteit als bedoeld in punt a) van dit lid.
    2.

    Het verbod van lid 1 geldt niet voor transacties die:

    1. a) noodzakelijk zijn voor de uitvoer, de verkoop, de levering, de overdracht of het vervoer van farmaceutische, medische of landbouw- en voedingsproducten, waaronder tarwe en meststoffen, waarvan de uitvoer of het vervoer naar of de verkoop, de levering of de overdracht aan Rusland uit hoofde van deze verordening zijn toegestaan;
    2. b) strikt noodzakelijk zijn om in een lidstaat de toegang tot gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedures te waarborgen, alsook voor de erkenning of uitvoering van een rechterlijke beslissing die of een arbitraal vonnis dat is uitgesproken in een lidstaat, mits dergelijke transacties in overeenstemming zijn met de doelstellingen van deze verordening en van Verordening (EU) nr. 269/2014, of
    3. c) noodzakelijk zijn voor humanitaire doeleinden, zoals het verlenen van bijstand of het faciliteren van de verlening van bijstand, met inbegrip van medische benodigdheden, levensmiddelen, of de overbrenging van humanitaire hulpverleners en gerelateerde hulp of voor evacuaties.”.
    ”

  15. 15) In artikel 5 duodecies, lid 2, wordt punt a) vervangen door:

    “
    1. a) de exploitatie, het onderhoud, de ontmanteling en het beheer van radioactief afval, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, alsook de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen, kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling en civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling;”.
    ”

  16. 16) In artikel 5 terdecies wordt lid 1 vervangen door:

    “
    1.

    Het is verboden directe of indirecte steun, met inbegrip van financiering en financiële bijstand of enig ander voordeel uit hoofde van een programma van de Unie, Euratom of een lidstaat en contracten in de zin van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad*, te verlenen aan:

    1. a) in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen;
    2. b) rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarvan de eigendomsrechten voor meer dan 50 % direct of indirect in handen zijn van een entiteit als bedoeld in punt a) van dit lid.
    ”

  17. 17) In artikel 5 terdecies wordt lid 2 als volgt gewijzigd:

    1. a) punt d) wordt vervangen door:

      “
      1. d) de exploitatie, het onderhoud, de ontmanteling en het beheer van radioactief afval, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, alsook de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen, kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling en civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling;”
      ”
      ;

    2. b) de volgende punten worden toegevoegd:

      “
      1. h) de werking van de kamers van koophandel, ondernemersorganisaties, cultuur- en onderwijscentra, religieuze instellingen en academische uitwisselingsprogramma’s van de lidstaten in Rusland;
      2. i) activiteiten van het maatschappelijk middenveld die de democratie, de mensenrechten, de rechtsstaat of andere doeleinden, zoals onafhankelijke journalistiek of de bestrijding van desinformatie, rechtstreeks bevorderen in Rusland, in overeenstemming met de doelstellingen van deze verordening;
      3. j) programma’s voor historische verantwoordelijkheid van de lidstaten en ondersteuning van etnische minderheden van de lidstaten in Rusland.”.
      ”

  18. 18) Artikel 5 quindecies wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) lid 7 wordt vervangen door:

      “
      7.
      De leden 1, 2, 2 bis en 2 ter zijn tot en met 30 september 2024 niet van toepassing op de verkoop, de levering, de overdracht, de uitvoer of de verlening van diensten die uitsluitend bestemd zijn voor gebruik door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die eigendom zijn van of onder uitsluitende of gezamenlijke zeggenschap staan van rechtspersonen, entiteiten of lichamen die zijn erkend of opgericht volgens het recht van een lidstaat, van een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte, van Zwitserland of van een in bijlage VIII opgenomen partnerland.”
      ”
      ;

    2. b) het volgende lid wordt ingevoegd:

      “
      8 bis.
      De leden 1, 2 en 2 bis zijn niet van toepassing op de verlening van diensten door onderdanen van een lidstaat die ingezetenen van Rusland zijn en dat al waren vóór 24 februari 2022, aan de in lid 10, punt h), bedoelde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die hun werkgevers zijn, mits die diensten uitsluitend bestemd zijn voor gebruik door die rechtspersonen, entiteiten of lichamen.”
      ”
      ;

    3. c) in lid 10 wordt punt f) vervangen door:

      “
      1. f) de totstandbrenging, de exploitatie, het onderhoud, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, de levering van precursormateriaal voor de productie van medische radio-isotopen en soortgelijke medische toepassingen, of kritieke technologie voor de monitoring van de omgevingsstraling, alsook voor civiele nucleaire samenwerking, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling;”.
      ”

  19. 19) De volgende artikelen worden ingevoegd:

    “

    “Artikel 5 vicies

    1.

    Bureaus voor intellectuele eigendom en andere bevoegde instellingen die volgens het recht van een lidstaat of de Unie zijn opgericht, aanvaarden geen:

    1. a) nieuwe aanvragen voor merken, octrooien, modellen, gebruiksmodellen, beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen die zijn ingediend door Russische onderdanen, door in Rusland verblijvende natuurlijke personen of door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen, ook indien die gezamenlijk zijn ingediend door Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen en één of meerdere niet-Russische natuurlijke personen of rechtspersonen die buiten Rusland wonen of gevestigd zijn;
    2. b) verzoeken of verklaringen die tijdens de registratieprocedures bij dergelijke bureaus voor intellectuele eigendom zijn ingediend door Russische onderdanen, door in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen met betrekking tot de in punt a) bedoelde intellectuele-eigendomsrechten.
    2.
    De lidstaten stellen, in hun hoedanigheid van verdragsluitende staten bij het Verdrag van 5 oktober 1973 inzake de verlening van Europese octrooien, zoals herzien op 17 december 1991 en op 29 november 2000 (het “EOV”) en bij de uitvoering van hun internationale verplichtingen uit hoofde van het EOV, alles in het werk om ervoor te zorgen dat het Europees Octrooibureau overgaat tot de weigering van verzoeken om eenheidswerking in de zin van Verordening (EU) nr. 1257/2012 van het Europees Parlement en de Raad* die zijn ingediend door Russische onderdanen of in Rusland verblijvende natuurlijke personen, of door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen, ook indien zij gezamenlijk zijn ingediend door Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen en één of meerdere niet-Russische natuurlijke personen of rechtspersonen die buiten Rusland wonen of gevestigd zijn.
    3.
    De lidstaten stellen, in hun hoedanigheid van verdragsluitende staten bij het EOV en bij de uitvoering van hun internationale verplichtingen uit hoofde van het EOV, alles in het werk om ervoor te zorgen dat het Europees Octrooibureau geen nieuwe aanvragen tot registratie van Europese octrooiaanvragen aanvaardt die zijn ingediend door Russische onderdanen of in Rusland verblijvende natuurlijke personen, of door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen, ook indien zij gezamenlijk zijn ingediend door Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen en één of meerdere niet-Russische natuurlijke personen of rechtspersonen die buiten Rusland wonen of gevestigd zijn.
    4.
    De lidstaten en, indien toepasselijk, de Unie stellen, wanneer zij handelen in het kader van het Verdrag van 14 juli 1967 tot oprichting van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (World Intellectual Property Organisation — WIPO), zoals gewijzigd op 28 september 1979, alles in het werk om ervoor te zorgen dat de WIPO of de bureaus voor intellectuele eigendom die zijn opgericht naar het recht van een lidstaat of de Unie, of het Europees Octrooibureau geen nieuwe aanvragen voor dergelijke rechten aanvaarden die zijn ingediend door Russische onderdanen of in Rusland verblijvende natuurlijke personen, of door in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen, ook indien zij gezamenlijk zijn ingediend door Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen en één of meerdere niet-Russische natuurlijke personen of rechtspersonen die buiten Rusland wonen of gevestigd zijn.
    5.
    De leden 1 tot en met 4 zijn niet van toepassing op onderdanen van een lidstaat, van een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of van Zwitserland, noch op natuurlijke personen die in het bezit zijn van een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning voor een lidstaat, voor een land dat lid is van de Europese Economische Ruimte of voor Zwitserland.

    Artikel 5 unvicies

    1.

    Het is verboden om direct of indirect giften, economische voordelen of steun, met inbegrip van financiering en financiële bijstand, te aanvaarden van:

    1. a) de regering van Rusland;
    2. b) in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen die door de staat worden gecontroleerd of die voor meer dan 50 % staatseigendom zijn;
    3. c) buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarvan de eigendomsrechten voor meer dan 50 % direct of indirect in handen zijn van een entiteit als bedoeld in punt a) of b), of
    4. d) natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die handelen namens of op aanwijzing van een entiteit als bedoeld in punt a), b) of c).
    2.

    Lid 1 is alleen van toepassing op:

    1. a) Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen, zoals gedefinieerd in Verordening (EU) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad*;
    2. b) politieke partijen en politieke allianties, zoals gedefinieerd in Verordening (EU) nr. 1141/2014, onverminderd de grondwettelijke grondbeginselen, zoals toegepast in de lidstaten, inzake de werking van dergelijke politieke partijen en politieke allianties;
    3. c) niet-gouvernementele organisaties die overeenkomstig het recht van een lidstaat zijn opgericht of geregistreerd, en
    4. d) aanbieders van mediadiensten, zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2024/1083 van het Europees Parlement en de Raad*, die in een lidstaat zijn gevestigd, onverminderd de in de lidstaten toegepaste grondwettelijke grondbeginselen met betrekking tot de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting.
    3.
    In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten op door hen passend geachte voorwaarden toestemming verlenen voor de aanvaarding van giften, economische voordelen of steun, met inbegrip van financiering en financiële bijstand door de in de punten c) en d) van lid 2 bedoelde entiteiten, mits die aanvaarding in geen geval de democratische processen in de Unie zou verstoren of de democratische fundamenten van de Unie zou ondermijnen, bijvoorbeeld door beïnvloedingscampagnes en de verspreiding van desinformatie bedoeld om de territoriale integriteit, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Oekraïne te ondermijnen en door propaganda-activiteiten ter ondersteuning van de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne.
    4.
    De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van lid 3 verleende toestemming, binnen twee weken na het verlenen van de toestemming.
    ”

  20. 20) Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) in lid 1 wordt punt c) vervangen door:

      “
      1. c) inbreuken, handhavingsproblemen, sancties die zijn opgelegd wegens inbreuken op de bepalingen van deze verordening en uitspraken van nationale rechtbanken;”
      ”
      ;

    2. b) het volgende lid wordt toegevoegd:

      “
      4.
      Alle documenten die in het bezit zijn van de Raad, de Commissie of de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (de “hoge vertegenwoordiger”) om de handhaving van de maatregelen in deze verordening te waarborgen of om de schending of omzeiling daarvan te voorkomen, vallen onder het beroepsgeheim en worden beschermd uit hoofde van de op de instellingen van de Unie toepasselijke voorschriften. Die bescherming geldt ook voor de gezamenlijke voorstellen van de hoge vertegenwoordiger en de Commissie tot wijziging van deze verordening en voor alle voorbereidende documenten die daarmee verband houden.
      Er wordt van uitgegaan dat de openbaarmaking van in de eerste alinea bedoelde documenten of voorstellen de veiligheid van de Unie of die van één of meer van haar lidstaten of de door hen onderhouden internationale betrekkingen zou schaden.”.
      ”

  21. 21) In artikel 8 wordt lid 1 vervangen door:

    “
    1.
    De lidstaten stellen de regels vast betreffende de sancties, met inbegrip van passende strafrechtelijke sancties, die van toepassing zijn op inbreuken op de bepalingen van deze verordening en nemen alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat de regels worden toegepast. De vastgestelde sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn en bij de vaststelling van de sancties kan de vrijwillige melding van eigen inbreuken op de bepalingen van deze verordening als verzachtende omstandigheid in aanmerking worden genomen, overeenkomstig het nationaal recht. De lidstaten voorzien tevens in passende maatregelen voor de confiscatie van de opbrengsten van dergelijke inbreuken.”.
    ”

  22. 22) Het volgende artikel wordt ingevoegd:

    “

    “Artikel 8 bis

    Natuurlijke en rechtspersonen, entiteiten en lichamen stellen alles in het werk om ervoor te zorgen dat buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap uitoefenen niet deelnemen aan activiteiten die de in deze verordening vastgelegde beperkende maatregelen ondermijnen.”.
    ”

  23. 23) Aan artikel 11 wordt het volgende lid toegevoegd:

    “
    4.
    In afwijking van lid 1 kunnen de bevoegde autoriteiten op basis van een specifieke beoordeling per geval tot en met 31 december 2024 toestemming geven voor de voldoening van een vordering van één van de personen, entiteiten en lichamen in lid 1, punt b), onder de voorwaarden die de bevoegde autoriteiten passend achten en nadat zij hebben vastgesteld dat de voldoening van de vordering strikt noodzakelijk is voor de afstoting of liquidatie van bedrijfsactiviteiten in Rusland.”.
    ”

  24. 24) De volgende artikelen worden ingevoegd:

    “

    “Artikel 11 bis

    In artikel 13, punt c) of d), bedoelde personen hebben het recht eventuele schade die zij hebben geleden als gevolg van de vorderingen die bij rechtbanken in derde landen zijn ingediend door de in artikel 11, lid 1, punt a), b) of c), bedoelde personen, entiteiten en lichamen in verband met een contract of transactie aan de uitvoering waarvan, direct of indirect, geheel of gedeeltelijk, afbreuk is gedaan door de maatregelen die uit hoofde van deze verordening zijn ingesteld, met inbegrip van juridische kosten, te verhalen in een gerechtelijke procedure voor de bevoegde rechtbanken van de lidstaat, op voorwaarde dat de desbetreffende personen geen doeltreffende toegang tot rechtsmiddelen hebben in het desbetreffende rechtsgebied.

    Artikel 11 ter

    1.
    In artikel 13, punt c) of d), bedoelde personen hebben het recht eventuele schade die zij hebben geleden doordat de in artikel 11, lid 1, punt a), b) of c), bedoelde personen, entiteiten of lichamen hebben geprofiteerd van een besluit op grond van decreet nr. 302 van de president van de Russische Federatie van 25 april 2023, zoals later gewijzigd, of van gerelateerde of soortgelijke Russische wetgeving, met inbegrip van juridische kosten, te verhalen in een gerechtelijke procedure voor de bevoegde rechtbanken van de lidstaat, op voorwaarde dat een dergelijk besluit in strijd is met het internationaal gewoonterecht of een bilaterale investeringsovereenkomst gesloten tussen een lidstaat en Rusland, en dat de desbetreffende personen geen doeltreffende toegang tot rechtsmiddelen hebben in het desbetreffende rechtsgebied.
    2.
    De lidstaten zijn niet aansprakelijk voor rechterlijke beslissingen die overeenkomstig lid 1 zijn gegeven, noch voor de handhaving van dergelijke beslissingen. De lidstaten voeren vonnissen, scheidsrechterlijke uitspraken, met inbegrip van scheidsrechterlijke uitspraken tussen investeerders en staten, of andere rechterlijke beslissingen die hen in strijd met de eerste zin van dit lid aansprakelijk stellen, niet uit.”.
    ”

  25. 25) Artikel 12 wordt vervangen door:

    “

    “Artikel 12

    Het is verboden bewust en opzettelijk deel te nemen aan activiteiten die tot doel of tot gevolg hebben dat de verbodsbepalingen van deze verordening worden omzeild, ook indien aan dergelijke activiteiten wordt deelgenomen zonder opzettelijk te trachten dat doel of gevolg te bereiken, maar waarbij men er zich van bewust is dat een dergelijke deelname een dergelijk doel of gevolg kan hebben en die mogelijkheid op de koop toe wordt genomen.”.
    ”

  26. 26) Artikel 12 ter wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) in lid 1 wordt de inleidende zin vervangen door:

      “
      1.
      In afwijking van de artikelen 2, 2 bis, 3, 3 ter, 3 quater, 3 septies, 3 nonies, en 3 duodecies kunnen de bevoegde autoriteiten tot en met 31 december 2024 toestemming verlenen voor de verkoop, levering of doorvoer van in de bijlagen II, VII, X, XI, XVI, XVIII, XX en XXIII bij deze verordening en in bijlage I bij Verordening (EU) 2021/821 opgenomen goederen en technologieën, alsook voor de verkoop, licentie of overdracht op enige andere wijze van intellectuele-eigendomsrechten of fabrieksgeheimen, en rechten verlenen op toegang tot of hergebruik van materiaal dat of informatie die door middel van intellectuele-eigendomsrechten wordt beschermd of fabrieksgeheimen vormt, met betrekking tot de bovengenoemde goederen en technologieën, wanneer die verkoop, levering of overdracht, licentie of verlening van rechten op toegang of hergebruik strikt noodzakelijk is voor de terugtrekking uit Rusland of de liquidatie van bedrijfsactiviteiten in Rusland, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:”
      ”
      ;

    2. b) lid 1 bis wordt vervangen door:

      “
      1 bis.
      In afwijking van artikel 3 kunnen de bevoegde autoriteiten tot en met 31 december 2024 toestemming verlenen voor de verkoop, levering of overdracht van in de lijst in bijlage II opgenomen goederen en technologieën, indien die verkoop, levering of overdracht strikt noodzakelijk is voor het afstoten van een joint venture die vóór 24 februari 2022 volgens het recht van een lidstaat is erkend of opgericht, waarbij een Russische rechtspersoon, entiteit of lichaam betrokken is en die gaspijpinfrastructuur tussen Rusland en derde landen exploiteert.”
      ”
      ;

    3. c) in lid 2 wordt de inleidende zin vervangen door:

      “
      2.
      In afwijking van de artikelen 3 octies en 3 decies kunnen de bevoegde autoriteiten tot en met 31 december 2024 toestemming verlenen voor de invoer of overdracht van in de bijlagen XVII en XXI opgenomen goederen, wanneer die invoer of overdracht noodzakelijk is voor de terugtrekking uit Rusland of de liquidatie van bedrijfsactiviteiten in Rusland, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:”
      ”
      ;

    4. d) in lid 2 bis wordt de inleidende zin vervangen door:

      “
      2 bis.
      In afwijking van artikel 5 quindecies kunnen de bevoegde autoriteiten tot en met 31 december 2024 toestemming verlenen voor de voortzetting van de verlening van in dat artikel opgenomen diensten, indien die dienstverlening noodzakelijk is voor de afstoting of liquidatie van bedrijfsactiviteiten in Rusland, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:”.
      ”

  27. 27) Artikel 12 octies wordt vervangen door:

    “

    “Artikel 12 octies

    1.
    Bij de verkoop, levering, overdracht of uitvoer naar een derde land, met uitzondering van de in bijlage VIII bij deze verordening opgenomen partnerlanden, van goederen of technologie als opgenomen in de bijlagen XI, XX en XXXV bij deze verordening, veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij deze verordening, of vuurwapens en munitie als opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 258/2012, verbieden exporteurs vanaf 20 maart 2024 contractueel de wederuitvoer naar Rusland en de wederuitvoer voor gebruik in Rusland.
    2.

    Lid 1 is niet van toepassing op:

    1. a) de uitvoering van contracten die betrekking hebben op goederen die onder de GN-codes 8457 10, 8458 11, 8458 91, 8459 61, 8466 93 vallen, als opgenomen in bijlage XL;
    2. b) de uitvoering van contracten die zijn gesloten vóór 19 december 2023 en betrekking hebben op andere dan de in punt a) bedoelde goederen, tot en met 1 januari 2025 of, als dat eerder is, tot hun vervaldatum.
    2 bis.
    Lid 1 is niet van toepassing op met een overheidsdienst in een derde land of met een internationale organisatie gesloten overheidsopdrachten.
    2 ter.
    Exporteurs stellen de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij wonen of gevestigd zijn binnen twee weken na de sluiting ervan in kennis van alle overheidsopdrachten die zij hebben gesloten en waarvoor op grond van lid 2 bis vrijstelling is verleend. De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van dit lid ontvangen informatie, binnen twee weken na de ontvangst ervan.
    3.
    Bij de toepassing van lid 1 waarborgen exporteurs dat de overeenkomst met de tegenpartij uit een derde land voorziet in passende corrigerende maatregelen in geval van schending van een overeenkomstig lid 1 aangegane contractuele verplichting.
    4.
    Indien de tegenpartij uit een derde land een van de overeenkomstig lid 1 aangegane contractuele verplichtingen schendt, stellen de exporteurs de bevoegde autoriteit van de lidstaat waarin zij verblijven of gevestigd zijn, daarvan in kennis zodra zij weet hebben van de schending.
    5.
    De lidstaten stellen elkaar en de Commissie in kennis van vastgestelde gevallen van schending of omzeiling van een overeenkomstig de lid 1 aangegane contractuele verplichting.”.
    ”

  28. 28) De volgende artikelen worden ingevoegd:

    “

    “Artikel 12 octies bis

    1.
    Bij de verkoop, licentie of overdracht op enige andere wijze van intellectuele-eigendomsrechten of fabrieksgeheimen, en de verlening van rechten op toegang tot of hergebruik van materiaal dat of informatie die wordt beschermd door middel van intellectuele-eigendomsrechten of wordt beschermd als fabrieksgeheim in verband met de veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij deze verordening, verbieden natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen vanaf 26 december 2024 hun tegenhangers uit derde landen het gebruik van dergelijke intellectuele-eigendomsrechten, fabrieksgeheimen of andere informatie in verband met de veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij deze verordening die bestemd zijn voor directe of indirecte verkoop, levering, overdracht aan of uitvoer naar Rusland of voor gebruik in Rusland, en verlangen zij van die tegenhangers dat die zulks ook eventuele sublicentiehouders van dergelijke intellectuele-eigendomsrechten en fabrieksgeheimen verbieden.
    2.
    Lid 1 is niet van toepassing op de uitvoering van contracten die zijn gesloten vóór 25 juni 2024 tot en met 26 juni 2025 of, als dat eerder is, tot hun vervaldatum.
    3.
    Bij de toepassing van lid 1 waarborgen de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen dat de overeenkomst met de tegenpartij uit een derde land voorziet in passende corrigerende maatregelen in geval van schending van een overeenkomstig lid 1 aangegane contractuele verplichting.
    4.
    Indien de tegenpartij uit een derde land een van de overeenkomstig lid 1 aangegane contractuele verplichtingen schendt, stellen de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen de bevoegde autoriteit van de lidstaat waarin zij verblijven of gevestigd zijn, daarvan in kennis zodra zij weet hebben van de schending.
    5.
    De lidstaten stellen elkaar en de Commissie in kennis van vastgestelde gevallen van schending of omzeiling van een overeenkomstig lid 1 aangegane contractuele verplichting.

    Artikel 12 octies ter

    1.

    Natuurlijke personen en rechtspersonen, entiteiten en lichamen die veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL bij deze verordening verkopen, leveren, overdragen of uitvoeren, moeten met ingang van 26 december 2024:

    1. a) passende maatregelen nemen, in verhouding tot hun aard en omvang, om de risico’s op uitvoer naar Rusland en op uitvoer voor gebruik in Rusland van die goederen of technologie vast te stellen en te beoordelen, en ervoor zorgen dat die risicobeoordelingen worden vastgelegd en regelmatig worden geactualiseerd;
    2. b) passende beleidslijnen, controles en procedures hanteren, in verhouding tot hun aard en omvang, om de risico’s op uitvoer naar Rusland en op uitvoer voor gebruik in Rusland van die goederen of technologie te beperken en doeltreffend te beheren, ongeacht of die risico’s zijn vastgesteld op hun eigen niveau, op het niveau van de lidstaat of op het niveau van de Unie.
    2.
    Lid 1 is niet van toepassing op natuurlijke personen en rechtspersonen, entiteiten en lichamen die veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL alleen in de Unie of aan in bijlage VIII bij deze verordening opgenomen partnerlanden verkopen, leveren of overdragen.
    3.
    Natuurlijke personen en rechtspersonen, entiteiten en lichamen zorgen er met ingang van 26 december 2024 voor dat buiten de Unie gevestigde rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvan zij eigenaar zijn of waarover zij zeggenschap uitoefenen en die veelvoorkomende prioritaire producten als opgenomen in bijlage XL verkopen, leveren, overdragen of uitvoeren, voldoen aan de vereisten van lid 1, punten a) en b).
    4.
    Lid 3 is niet van toepassing indien een natuurlijke persoon of rechtspersoon, entiteit of lichaam om redenen die hij of zij niet zelf heeft veroorzaakt geen zeggenschap kan uitoefenen over de rechtspersoon, de entiteit of het lichaam waarvan hij eigenaar is.”.
    ”

  29. 29) Het volgende artikel wordt ingevoegd:

    “

    “Artikel 12 nonies

    Met betrekking tot het Paks II-project zijn de verbodsbepalingen in deze verordening niet van toepassing op activiteiten die noodzakelijk zijn voor de totstandbrenging, de exploitatie, het onderhoud, de levering en opwerking van splijtstof en de veiligheid van civiele nucleaire vermogens, en de voortzetting van het ontwerp, de bouw en de inbedrijfstelling die nodig zijn voor de afwerking van civiele nucleaire installaties, mits de natuurlijke personen en rechtspersonen, entiteiten en lichamen de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij wonen, gevestigd zijn of als vennootschap erkend zijn of waarin zij zich bevinden daarvan binnen twee weken na de aanvang van die activiteiten in kennis stellen.
    De betrokken lidstaat stelt de andere lidstaten en de Commissie in kennis van elke uit hoofde van dit artikel ontvangen informatie, binnen twee weken na de ontvangst ervan.”.
    ”

  30. 30) Bijlage IV wordt vervangen overeenkomstig bijlage I bij deze verordening.
  31. 31) Bijlage VII wordt vervangen overeenkomstig bijlage II bij deze verordening.
  32. 32) Bijlage VIII wordt vervangen overeenkomstig bijlage III bij deze verordening.
  33. 33) Bijlage XXI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IV bij deze verordening.
  34. 34) Bijlage XXIII wordt vervangen overeenkomstig bijlage V bij deze verordening.
  35. 35) Bijlage XXIIIC wordt toegevoegd overeenkomstig bijlage VI bij deze verordening.
  36. 36) Bijlage XXIX wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VII bij deze verordening.
  37. 37) Bijlage XXXVI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VIII bij deze verordening.
  38. 38) Bijlage XL wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IX bij deze verordening.
  39. 39) Bijlage XLII wordt toegevoegd overeenkomstig bijlage X bij deze verordening.
  40. 40) Bijlage XLIII wordt toegevoegd overeenkomstig bijlage XI bij deze verordening.
  41. 41) Bijlage XLIV wordt toegevoegd overeenkomstig bijlage XII bij deze verordening.
  42. 42) Bijlage XLV wordt toegevoegd overeenkomstig bijlage XIII bij deze verordening.
  43. 43) Bijlage XXIIA wordt geschrapt.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Luxemburg, 24 juni 2024.

Voor de Raad

De voorzitter

J. Borrell Fontelles


  1. PB L, 2024/1744, 24.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/1744/oj.

    (terug)
  2. Verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (PB L 229 van 31.7.2014, blz. 1).

    (terug)
  3. Besluit 2014/512/GBVB van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (PB L 229 van 31.7.2014, blz. 13).

    (terug)
  4. Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3).

    (terug)
  5. Verordening (EU) nr. 269/2014 van de Raad van 17 maart 2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB L 78 van 17.3.2014, blz. 6).

    (terug)
  6. Verordening (EU) nr. 258/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2012 tot uitvoering van artikel 10 van het Protocol van de Verenigde Naties tegen de illegale vervaardiging van en handel in vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie, tot aanvulling van het Verdrag van de Verenigde Naties ter bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad (VN-protocol inzake vuurwapens), en tot vaststelling van uitvoervergunningen voor vuurwapens, hun onderdelen, componenten en munitie en maatregelen betreffende de invoer en doorvoer ervan (PB L 94 van 30.3.2012, blz. 1).

    (terug)
  7. Richtlijn (EU) 2024/1226 van het Europees Parlement en de Raad van 24 april 2024 betreffende de definitie van strafrechtelijke delicten en van sancties voor de schending van beperkende maatregelen van de Unie en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/1673 (PB L, 2024/1226, 29.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1226/oj).

    (terug)
  8. Besluit (GBVB) 2023/2874 van de Raad van 18 december 2023 tot wijziging van Besluit 2014/512/GBVB betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (PB L, 2023/2874, 18.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2874/oj).

    (terug)
  9. Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).

    (terug)
  10. Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39).”.

    (terug)
  11. Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1).”.

    (terug)
  12. Verordening (EU) nr. 1257/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2012 tot het uitvoering geven aan nauwere samenwerking op het gebied van de instelling van eenheidsoctrooibescherming (PB L 361, 31.12.2012, blz. 1).

    (terug)
  13. Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (PB L 317, 4.11.2014, blz. 1).

    (terug)
  14. Verordening (EU) 2024/1083 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 tot vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor mediadiensten op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU (Europese verordening mediavrijheid) (PB L, 2024/1083, 17.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1083/oj).”.

    (terug)